خانهء خدا آمدهاند و هنگامى كه باز مىگشتند و وارد حرم مىشدند ، آنها را قطع مىكردند و نام « مقطع » از اينجاست . « 1 » در مورد حد حرم از سمت جِعرانه ، دو نظريه وجود دارد : نه ميل بنا به گفتهء ازرقى « 2 » و يزيد ؛ و دوازده ميل بنا به گفته ابنخليل كه البته پس از بيان نظر قبلى ، اين نظر را با ترديد بيان مىكند . دربارهء جعرانه ( به كسر جيم و سكون عين و تخفيف راء ) توضيحات بيشترى خواهد آمد .
ازرقى يادآور شده كه حد حرم از سوى جعرانه ، در شعب آل عبداللَّه بن خالدبن أسيد « 3 » قرار دارد . عبداللَّه بن خالد بن اسيد كه اين شعب به او منسوب است ، ظاهراً برادرزادهء عتّاب بن اسيد بن عاص اموى قرشى ، امير مكه است ؛ زيرا او ( عبداللَّه مورد نظر ) به دليل ولايت عمويش بر مكه ، از شهرت بسيارى برخوردار بود . قبرستانى در بالاى مكه به وى منسوب است كه عبداللَّه بن عمر در آن مدفون است .
سليمان بن خليل گويد : كسىكه شعب به او منسوب است ، عبداللَّه بن خالدبن اسيد خزاعى است . ابنجماعه سخنى بر خلاف اين دارد ؛ زيرا در بيان حد حرم از اين سمت ، از جادهء جعرانه در شعب آل عبداللَّه القسري سخن آورده است .
آنچه در انتساب اين شعب به « عبداللَّه بن خالدبن اسيدبن ابىالعاص » بيان كرديم ، از نامهاى ديگر به صواب نزديكتر است ؛ زيرا تعريف و توضيح ، مشهورترين نامها صورت مىگيرد ، اما كسى كه ابن خليل و ابنجماعه اين شعب را به وى نسبت مىدهند ، در مقايسه با نام مذكور از چندان شهرتى برخوردار نيست .
حدّ حرم از اين سمت ، در حال حاضر شناخته شده نيست ، هر چند كه يكى از اعراب مكه برآن است كه حدّ حرم از اين سمت در نيمهء راه جعرانه است . وقتى علّت پرسيده شد ، گفت : جاى مشهورى كه بدان اشاره كرد ، برابرِ نشانهء حرم از سمت نخله ؛
هامش
( 1 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 283 - 282
( 2 ) - همان ، ص 131
( 3 ) - همان