و اگر آنچنان كه منتقدان قيام ، و آنگونه كه عبد اللّه بن زبير و عبد اللّه بن عمر و ديگر زبونان ، انجام مىدادند امام حسين با يزيد بيعت كرده بود اين سادهترين راهى بود كه يزيد به حكومت و خلافت خويش مشروعيت مذهبى بخشد و راه هر گونه انتقادى را نسبت به اقدامات و اعمال ضد اسلامى خود ، ببندد ولى او ( امام حسين ) با - خوددارى از بيعت و بيرون آمدن از مكه به سوى عراق با اهل بيت خود و آن گروه كوچك از يارانش و شهادت به آنگونهاى كه جريان يافت و پس از اتمام حجت بر آنها و پس از آنكه كمترين توجيهى براى كشتن خود و كشتن فرزندان و زنان و يارانش و به اسارت - گرفتن زنانش براى آنها باقى نگذارد و همهء توطئههاى معاويه و پس از او فرزندش يزيد را نقش بر آب ساخت و حكومت اموى را به خاطر تجاوز به قوانين اسلام و شرايع آن و زير پا گذاردن ارزشهاى و الا و همهء مقدسات آن ، محكوم ساخت او براى برملا - ساختن توطئههاى آنان و برخوردهاى خصمانه آنها نسبت به اسلام راهى مناسبتر از بذل جان خود و به اسارت كشانده شدن زنانش و دربدرى آنها از اين شهر به آن شهر ، نيافت و پس از شهادت امام حسين ( ع ) بخش اعظم تودههاى مسلمانى كه در سال « جماعة » تسليم خلافت معاويه گرديده بودند اينك به صف مخالفان حكومت امويها تبديل شدند كه گاه خشم خويش از ستمگران را با شمشير و گاهى ديگر با انزجار قلبى و زبانى ، بروز مىدادند و طى قرون متمادى تا به امروز آتشى خاموشناپذير در دلها ، شعلهور گرديد مسلمانان در مناطق مختلف بلاد اسلام به عمق اين فاجعه پى بردند و متوجه شدند كه هيچ كس از پيامدهاى مرگبار آن در صورتى كه مسلمانان به انتقام از آن و بازيابى كرامت خود و اسلام برنخيزند ، در امان نخواهد ماند .
اهل كوفه احساس عميق گناه خويش را با اين سخنان بيان كردند : ما فرزند دختر پيامبر خود را فرا خوانديم ولى جان خويش را از وى دريغ داشتيم تا اينكه در كنار ما به قتل رسيد ما نه با اقدام خود به ياريش شتافتيم و نه با زبان خود از وى دفاع كرديم و نه با مال خود پشتيبانىاش كرديم و در اين صورت و در ملاقات با پيامبر ، چه جوابى داريم كه بدهيم . قيام توابين و پس از آن شورش مختار كه موفق شد تمامى آنها را كه در نبرد كربلا عليه امام حسين شركت كرده بودند ، مستأصل كند ، جريان يافت اهل حجاز نيز كه در ميان آنها ياران باقى مانده پيامبر نيز بودند بپاخاستند و سر از طاعت يزيد برتافتند و امويها را به خاطر جنايتى كه عليه امام حسين و ياران و خانوادهاش مرتكب شدند ، محكوم ساختند پس از آن نيز حركتها و شورشهاى
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 102
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص١٠٢