به چين ، فصل پنجم از كتاب دانشمندى انگليسى به نام هنرى يول « 1 » را كه متناسب با مطالب كتاب بود به زبان چينى ترجمه كرد و آن را در جلد دوم كتاب خود آورد .
همچنين فنگ چنگ جون « 2 » بسيارى از آثار مربوط به مبلغين مسيحى انجمن يسوعيان را در چين ترجمه و معرفى كرد ، مانند زندگىنامهء يسوعيان در چين تأليف آلويز فيستر « 3 » ، متون ترجمهشده به زبان چينى از آثار اروپايى نوشتهء هنرى برنارد « 4 » و غيره كه در تمام اين كتابها به آثار ماتيو ريچى نيز اشاره شده است .
علاوه بر آن وان چانگ شه « 5 » كتاب ديگر هنرى برنارد « 6 » را به زبان چينى ترجمه كرد و در سال 1943 م . به چاپ رساند . از آنجا كه اين كتاب بهطور كلى از جلد اول كتاب كليات آثار تاريخى ماتيو ريچى تاچى ونتورى مايه گرفته است و حتى در بسيارى از قسمتها مستقيما از گفتار ماتيو ريچى اقتباس شده ، خوانندگان چينى توانستند با بخشى از يادداشتهاى ماتيو ريچى آشنا شوند . با اين همه ، در سال 1983 م . ترجمهء انگليسى يادداشتهاى ماتيو ريچى از لوئيس . ج . گالاقر « 7 » به زبان چينى برگردانده شد و با عنوان يادداشتهاى ماتيو ريچى دربارهء چين « 8 » توسط انتشارات چونگ هوا شو جو « 9 » طبع طبع و نشر يافت . از اين پس خوانندگان چينى توانستند از كل اين كتاب بهرهمند شوند .
يادداشتهاى ماتيو ريچى دربارهء چين شامل اسناد تاريخى پرارزشى در تحقيق دربارهء تاريخ روابط چين با اروپا در سلسلهء مينگ ، تاريخ ترويج مسيحيت توسط انجمن يسوعيان در چين و حتى تاريخ سلسلهء مينگ است . زيرا نويسنده سالهاى طولانى در چين زندگى كرده و يادداشتهاى او مطابق با واقعيت است . ماتيو ريچى در سرآغاز
هامش
( 1 ) .Henry Yule .( 2 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Feng Chengjun( 3 ) .Aloys Pfister .( 4 ) .Henri Bernard .( 5 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Wang Changshe( 6 ) .Le Pere Mathieu Ricci Et La Societe Chinoise De Son Temps ( 1522 - 1610 ) , la Procure de la Mission de Sienhsien , 1937 .( 7 ) .« China in the Sixteenth Century : the Journals of Matthew Ricci , 1583 - 1610 » Translated from the Latin by Louis . J . Gallagher , S . J . . New York , 1953 .( 8 ) . ؟ ؟ ؟ .
( 9 ) . ؟ ؟ ؟ .