به سرانجام رسيد و تنها قسمتهايى باقى مانده بود كه قصد داشت با گزارشهاى رسيده از جوامع مسيحى در چين تكميل نمايد اما به سال 1610 م . جهان را وداع گفت و فرصت را از دست داد . پس از مرگش نسخهء خطى يادداشتها كه به زبان ايتاليايى نوشته شده بود به همراه اسناد و مدارك ديگرى مربوط به هيأت مبلغان مسيحى ، در كشوى ميزش كشف شد . گويا وى قصد داشت قبل از خواندن ديگران ، ابتدا اين يادداشتها را به تأييد رئيس انجمن يسوعيان برساند . چون بر روى جلد كتاب غير از كلمات عيسى و مريم عنوان ديگرى ديده نمىشد ، به نظر مىرسيد كه او قصد چاپ و انتشار آن را نداشته است .
از آنجا كه يادداشتهاى ماتيو ريچى به گزارش حقيقى و موثق از چگونگى تأسيس هيأت مبلغان مسيحى و فعاليتهاى انجام يافته توسط آنها در چين اختصاص داشت ، كليهء مطالب آن ، پيرامون پنج جامعهء مسيحى انجمن يسوعيان در چين يعنى جائو جيانگ « 1 » ، شائو جو « 2 » ، نان چيانگ « 3 » ، نانكن « 4 » و پكن « 5 » بود .
باب اول كتاب شامل خلاصهاى از اوضاع چين و چينيان است كه در واقع همان بخشى است كه محمد زمان آن را به فارسى ترجمه كرده است . باب دوم دربرگيرندهء حوادث از سپتامبر 1583 م . تا اوت 1589 م . در جائو جيانگ . باب سوم به دو بخش تقسيم مىشود : بخش اول دربارهء اوضاع جوامع مسيحى در شائو جو از اوت 1589 م . تا آوريل 1594 م . ؛ و بخش دوم مربوط به جوامع مسيحى در نان چيانگ از ژوئن 1595 م .
تا ژوئن 1598 م . باب چهارم نيز از دو بخش تشكيل مىشود : يك بخش شامل رويدادهاى مهم از ژوئيه 1597 م . تا مه 1600 م . در جوامع مسيحى نانكن و ديگرى دربرگيرندهء رخدادهاى ژوئن 1601 م . تا سپتامبر 1602 م . در جوامع مسيحى پكن . در پايان ، باب پنجم شامل تمام فعاليتهاى گزارش شده توسط يسوعيان در شهرهاى مختلف چين از فوريهء 1603 م . تا نوامبر 1611 م . است . بعدها هنگام چاپ اين يادداشتها نيكولاس تريگولت « 6 » دربارهء درگذشت ماتيو ريچى و چگونگى مراسم تشييع و پيرامون نظر آيندگان نسبت به او مطالبى جداگانه بر كتاب افزود . خلاصهء كلام اينكه مطالب عمده اين كتاب ، گزارش گونهاى
هامش
( 1 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Zhao qing( 2 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Shao zhou( 3 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Nan chang( 4 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Nan jing( 5 ) . ( ؟ ؟ ؟ )Bei jing( 6 ) .. Nicolaus Trigault