استعمال نمايد و بفرمايد . اما بعضى چيزها اين فروختن فرزندان را آسان مىكند ، يعنى كثرت مردمان اراذل و سفله چين كه به محنت بسيار [ 97 ] مدار مىگذرانند و عاجز و تنگدستاند . و صاحبان مالداران اطفال را به آسايش نگاه مىدارند و هرگاه آن اطفال خواهند ، همان مبلغ را داده خود را از بندگى و غلامى خلاص مىسازند .
و عمل سختتر و پرظلمتر آنكه در بعضى صوبجات طفلان را خصوصا مؤنثان را در آب غرق مىكنند ، از ترس آنكه مبادا از عهدهء پرورش و خوراك ايشان برنتوانند آمد .
و اين ظلم را آسان كردهاند به غلط تناسخ 300 زيرا كه پندارند كه دربارهء فرزندان خود آسانى كرده باشند ، كه ايشان را از حال تنگى و عسرت خلاص كرده مجرد مىسازند 301 و باعث مىشوند تا به بدن دولتمند درآمده ، به حال وسعت و تمول رسند . و لهذا پسران خود را پنهان و مخفى مىكشند . بلكه علانيه و به حضور مردم به قتل مىرسانند .
و نيز در ميان مردم چين متعارف است خود را كشتن به سبب آنكه تاب آزار و محنت ندارند تا جهت فقدان و حرمان مطالب يا براى انتقام از دشمنان خويش ، پس خود را به دروازهء دشمن يا خصم بر مىآويزند . و حكّام بسيار آزار و ايذا مىرسانند آن كس را ، كه باعث كشته شدن او باشد اما مدبّران و حكّام كه داناتراند هرگز منظور نمىدارند عداوت شخصى را كه خود را بكشد .
و ظلم و غلط ديگر هست در صوبجات شمالى . اكثر مردم پسران خود را آخته مىكنند تا در سلك خدمتگاران پادشاه درآيند . زيرا كه هيچ كس پادشاه را خدمت نمىكند و با او حرف نمىزند به غير از خواجهسرايان بلكه اكثر تدبير و حكومت ملك چين در دست نيمهمردان است . و در دربار پادشاه قريب به ده هزار خواجهسرا هستند كه اكثر مردم سفله و بىكمال و كندفهم و احمقاند .
اگرچه قوانين چين در سياست و عقوبت مجرمان و گناهكاران بسيار شدت ندارند ، و ليكن چنان مىپندارم كه چقدر مردم كه به عدالت و انصاف كشته مىشوند همان قدر نيز به ظلم و تعدى به قتل مىرسند . [ 98 ] و سبب آنست كه هر مدبّر و حاكم هرگاه كه مىخواهد ، بىآنكه گناه و تقصير را لازم و مشخص كنند ، مردم را مىزنند به سختى و شدتى كه بسيار از ايشان به هلاكت مىرسند . و طريق چنان است كه در محكمهء عام ، مجرم را به روى مىخوابانند و كفل او را برهنه كرده ، به آهنى « 1 » كه دو نيمه كردهاند و
هامش
( 1 ) . در ترجمهء چينى به جاى آهن كلمهء خيزرانzhuban )؟ ؟ ؟ ) آمده است .