از صبح تا شام مشغول مىباشند . و در آن وقت درها را مىبندند كه غيرى داخل نشود .
و از سر كار پادشاه در آن سه روز طعام و حاضرى براى ايشان مىآورند . و چون بدان مجلس و محكمه درمىآيند هريك را [ نيك ] « 1 » تفحّص مىنمايند كه كتابى يا نوشته [ اى ] با خود نداشته باشد سواى قلم و دوات و پارچهاى كاغذ ديگر روا نيست كه با خود ببرند . اگر احيانا كسى چيزى ممنوع [ 35 ] با خود برد ، نه تنها او را از آن خدمت مميزى 147 و امتحان عزل مىنمايند بلكه او را سياست سخت مىفرمايند .
بعد از آنكه داخل محكمه شوند و درها را مضبوط بسته و مهر كرده آن دو مميز و امتحانكننده سه فقره از چهار كتاب مزبور كه در يك جلد است و چهار فقره از پنج كتاب كنفوسيوس برمىآورند . و به هريك از آن جماعه چهار فقره كه از كتاب كشيده 148 اند هريك را موافق علمى كه به آن آشناست مىدهند زيرا كه لازم نيست كه هر يك به جميع علوم آن كتاب عالم و ماهر باشد . بعضى در علم اخلاق و بعضى در علم ديگر مهارت دارند . پس هركس در هر علم كه مهارت دارد آن فقره كه در آن علم است به او مىدهند كه بر آن شرح نويسد و فضيلت خود را [ در ] « 2 » علم ظاهر سازد . پس هريك را هفت فقره مىدهند ، سه فقره كه عام است بر هريك و چهار فقره كه مخصوص جمعى است كه در آن علم دارند چنانچه مذكور شد . و بر اين هفت فقره بايد كه سخنهاى بلند و فصيح شرح و تضمين كنند . و تضمين و شرح هر فقره زياده از پانصد حرف نمىتواند برد . و روز دوم چهار مسأله برمىآورند از وقايع گذشته و آينده ايشان را مىفرمايند كه جواب بنويسند . و در اين باب تميز مىكنند كه كدام نيك نوشته و كدام زبون نوشته . روز سوم « 3 » بر سر قضيه برمىآيند تا هريك از آن جماعت را [ ى ] « 4 » خود را بيان كند در آن مطالبه يا خون 149 و هريك به اين طريق نوشتهء خود را گرفته به حجرهء خود مىرود و آن فقرات را شرح و تضمين مىكند . و در تحت آن نام خود را ، نام پدر و جد را مىنويسد و كاغذ را پيچيده به جمعى كه بر آنها مقرراند مىسپارند و ايشان كاغذها را [ گشوده ] « 5 » ، محرران كه جهت اين كار علوفه دارند
هامش
( 1 ) . ص ناخوانا ، افزوده از ك .
( 2 ) . ص ناخوانا ، افزوده از ك .
( 3 ) . ك : سيوم .
( 4 ) . افزوده از ك .
( 5 ) . ص ناخوانا ، افزوده از ك .