احتياطتر و سختتر از ديگران امتحان مىكند . و از اين دو صد كس يا بيست يا سى نفر را موافق مقدار ملك قبول مىنمايد و اختيار مىكند و منصب و مرتبه به ايشان مىدهد .
و ساير مردم ايشان را اعزاز و احترام بسيار مىنمايد . [ 32 ]
و نشان آن منصب و مرتبه يك ردا و كلاه خاص است و موزه 139 كه ديگرى را جايز نيست كه مثل آنها بپوشد . و در مجلس اكابر علما در صدر به عزت مىنشينند و تعظيم و تكريم بسيار نسبت به [ ايشان ] « 1 » مىكنند و از اكثر تكليفات مسلّم و معافاند و سواى تهيو و آن چهار حاكمان شهر به كسى ديگر سر فرونمىآرند و حكّام ديگر را نمىرسد 140 كه دربارهء ايشان حكم يا تجويز كنند .
و اين تهيو نه تنها همين تجويز منصب و مرتبه مىكند ، بلكه نيز آنها را كه بالفعل اين منصب دارند بار ديگر به شدت تمام امتحان نموده آنها را پنج صنف مىسازد . صنف اول را انعام مىدهد و صاحب اقتدار مىگرداند كه به بعضى مهمات عام وارسند . 141 و دوم را نيز انعام مىدهد ليكن كمتر از صنف اول . صنف سوم را نه عقوبت مىكند نه انعام مىدهد .
چهارم را علانيه مىزند و سياست مىكنند 142 به سبب كاهلى و بىپروايى آنها كه چرا خطوط نيك نكردند . صنف آخر از منصب و مرتبه تغيير و لباس و كسوتهاى ايشان را گرفته داخل عوام الناس مىنمايند . اين سياست و تنبيهات از جهت آن مىكنند كه هركه اين مرتبه بيابد غفلت و كاهلى نورزيده علوم و خطوط را فراموش نكند .
و منصب و مرتبهء دوم علماى چين كيوجين « 2 » 143 ناميده مىشود . اين منصب را هر سه سال در شهر بزرگترين هر صوبه تجويز مىكنند . و اين منصب به هركس كه در آن پلّه باشد نمىدهند بلكه تنها به لايقترين و عادلترين شخصى مىدهند . از اين سبب كمتر به اين مرتبه [ 33 ] مىرسند زيرا كه در هر دو پايتخت همين صد و پنجاه نفر بدين منصب ممتاز مىگردند و در هر صوبهء سكوايانا « 3 » و كيام سى « 4 » و فوكيان « 5 » نود و پنج تن به اين مرتبه مىرسند و در صوبههاى ديگر كمتر . و در اين امتحان هركس كه در پلّهء اولى و اولاند اختيار نمىكنند تا امتحان نمايند ، بلكه تهيو چند نفر را انتخاب
هامش
( 1 ) . ص ناخوانا ، افزوده از ك .
( 2 ) . ص ، ك : كيوچين . تصحيح براساس متنهاى انگليسى و ايتاليايى .
( 3 ) . در متن چينىZhejiang( ؟ ؟ ؟ ) ، در متن ايتاليايىCiechiamو در متن انگليسىCechianآمده است .
( 4 ) .Jiangxi )؟ ؟ ؟ ) در متنهاى ايتاليايى و انگليسىChiansiآمده است .
( 5 ) . در متن چينىFujian( ؟ ؟ ؟ ) ، در متن ايتاليايىFochienو در متن انگليسىFuchianآمده است .