مىكند و از هر شهر زياده از چهل و كمتر از سى نمىگيرد براى امتحان . و حاكمان پايتخت پكن صد حكيم از تمام ملك چين انتخاب كرده و اسماى ايشان را نوشته به عرض پادشاه مىرسانند تا پادشاه از اين صد كس سى نفر گزيند .
پس بر هر ديار كه مجموع پانزده ديار است دو نفر از اينها مىفرستند كه يكى از اين دو متولّى و ناظر « 1 » مدرسهء پادشاهى است كه در آن صوبه مىباشد و آن را هان لين ايون « 2 » 144 گويند و علماى آن مدرسه مشهورتراند از علماى ديگر . پادشاه اين سى كس را واقف نمىگرداند كه شما را به كدام ديار مىفرستم مگر وقتى كه ايشان را رخصت كنند .
بلا توقّف خود را به آنجا مىرسانند و پادشاه جاسوسان بسيار دارد كه اين سى كس را نگاهبانى مىكنند تا با هيچ كس از مردم آن صوبه كه مىروند حرف و سخن نكنند ، پيش از آنكه مردم آنجا منصب و مرتبه تجويز كنند . و حاكمان هر صوبه علماى مشهور مىطلبند تا اين دو كس انداز نمايند در امتحان كردن مردم .
و در هر شهر كلان و صوبجات محكمه و عمارات عالى براى اين امتحان و تجويز بنا كرده و ديوارهاى بلند كشيدهاند و حجرههاى بسيار ترتيب دادهاند . 145 [ 34 ] امتحانكنندگان در آنجا مىنشينند در وقتى كه خطوط و علوم ايشان را امتحان و تميز مىكنند . و در آن عمارت حجرهها ساختهاند از هزار زياده و در آن حجرهها به غير از يك كرسى 146 خرد و صندلى چيزى ديگر نيست و زياده از يك كس در آنجا نمىگنجد . و با يكديگر در آنجا و در آن حجرهها سخن نمىتوانند كرد بلكه يكدگر را ديدن متعذر است .
هرگاه كه اين امتحانكنندگان به شهر كلان مىرسند در حال ، هريك ايشان را به حجره درمىآورند پيش از آنكه با احدى از مردم آن ملك سخن گويند ، بلكه ايشان را هم با يكدگر سخن كردن نمىدهند و منع مىكنند . و در آن ايام سپاهيان بسيار با حاكمان [ آن ] « 3 » شهر كشيك و پاس مىدارند كه ميان ايشان و مردم شهر گفتگو و مراسله واقع نشود .
و براى امتحان و تجويز ، سه روز در تمام ملك مقرر است . يعنى روز نهم و دوازدهم و پانزدهم ماه هشتم سال . و در اين شغل و امتحان و تجويز مراتب و منصب
هامش
( 1 ) . ص ، ك : ناظرين .
( 2 ) . ص ، ك : هانلينون . تصحيح براساس متن چينى ، در ص 51 نسخه خطى درست ضبط شده .
( 3 ) . ص ناخوانا ، افزوده از ك .