آيين ابراهيم را دگرگون كرد و عرب را به بتپرستى فرا خواند . « 1 »
نيز گويد : اولين كسى كه « هُبَل » را نصب كرد خزيمة بن مدركة بن الياس بن مضر بود ؛ از همين رو ، آن بت را « هبل خزيمه » نام داده بودند . « 2 »
ابناثير : وحشى قاتل حمزه اولين كسى است كه براى ميگسارى تازيانه خورد ؛ او نخستين كسى بود كه در شام جامهى پرند زرد بر تن كرد . « 3 »
فيروزآبادى : مصطلِق لقب جذيمة بن سعد بن عمرو بود ، كه چون آوازى خوش داشت او را چنين ناميدند . وى اولين كس در خزاعه بود كه چنين ناميده شد . « 4 »
علامه حلى : ابنعقده گويد : حارث بن ابىرسن اودى نخستين كسى است كه تشيع را در دلهاى بنىاود انداخت . « 5 »
خطيب بغدادى : اولين كسى كه عهدهدار قضاوت براى عباسيان شد ، حجاج بن ارطاة بود و همو اولين كسى است كه وقتى قاضى بصره بود ، رشوه ستاند . « 6 »
بلاذرى : عمرو بن مرّه جهنى اولين كسى بود كه قضاعه را به يمن منسوب كرد و برخى از بلوىها گفتند :
ايا اخوتى لاترغبوا عن ابيكم * و لاتهلكوا فى لجة لجّها عمرو
« اى برادرانم ، از پدر خويش رويگردان نشويد ، و در دامى كه عمرو براى شما تنيده است ، به نابودى نيفتيد » .
قضاعة كان ينسب من معد * فلجّ بها السفاهة و الضرار
هامش
( 1 ) . همان 59
( 2 ) . همان 28
( 3 ) . الكامل 2 / 251
( 4 ) . القاموس المحيط ( ص ل ق ) 1 / 901
( 5 ) . خلاصة الاقوال 123
( 6 ) . تاريخ بغداد 2 / 228 .