به گفتهى او اگر معن همهى دارايى خود را به او مىداد ، حق وى را ادا نكرده بود .
ابناعرابى نام شاعران را با او به پايان مىبرد . « 1 »
همو گويد : معن بر منصور وارد شد . منصور از او پرسيد : آيا تو به ابن ابىحفصه صدهزار درهم دادهاى ، چون در وصف تو گفته است :
معن بن زائدة الذى زيدت به * شرفا الى شرف بنوشيبان
« معن بن زائده كسى است كه شيبانىها به سبب او شرف بر شرف مىافزايند . »
گفت : هرگز ؛ بلكه آن مبلغ را براى اين شعرش دادم كه گفت :
ما زلت يوم الهاشمية معلنا * بالسيف دون خليفة الرحمان
« تو در نبرد هاشميه « 2 » همواره با شمشير نشان مىدادى كه از خليفهى خداى رحمان دفاع مىكنى » . « 3 »
ابن عبدربه : ابنقتيبه گويد : مرا خبر دادهاند كه يزيد بن خرّاق نخستين كسى بود
هامش
( 1 ) . الاغانى 304
( 2 ) . شهرى است كه سفاح اولين خليفه عباسى آن را در كوفه بنا كرد . توضيح آنكه چون خلافت به سفاح رسيد ، به كاخ ابنهبيره فرودآمد و ساختمان آن را به اتمام رسانيد و به شكل شهرى درآورد و هاشميه نام نهاد ، ولى اين نام در بين مردم شيوع پيدا نكرد و باز به اسم اولى آن يعنى ابنهبيره مىخواندند . خليفه را اين قضيه مطبوع طبع نبود و بدان جهت دست از آن مكان برداشت و در جاى ديگر شهرى ساخت و در آنجا سكونت گزيد ، ولى اين بار هم مقبول طبع او واقع نشد و در زمين انبار شهر معروف هاشميه را بنا كرد و بدانجا منتقل شد و تا آخر زندگى خود در همين شهر اقامت داشت و در همينجا هم به خاك سپرده شد . هنگامى كه جانشين او منصور به خلافت رسيد اين شهر ناتمام را به اتمام رسانيده ، پايتخت خود ساخت ، ولى پس از چندى شهر بغداد را بنا نهاد و پايتخت را بدانجا منتقل كرد . منصور عباسى ، عبداللّه بن حسن بن حسن بن على بن ابىطالب و اهل بيتش را در همين شهر هاشميه زندانى كرد . ( معجم البلدان ) . حمداللّه مستوفى صاحب نزهةالقلوب ، بناى شهر هاشميه را به على بن ابىطالب ( ع ) نسبت داده و گفته است كه ابوجعفر منصور دومين خليفه عباسى آن را به اتمام رسانيد و بر گرد آن بارو كشيد . ر . ك : لغتنامهى فارسى ، دهخدا .
( 3 ) . الاغانى 10 / 305 .