و ديگرى مىگويد : آدم منافق به اطرافش نگاه مىكند وقتى كه كسى را نديد ، مرتكب كار خلاف مىشود ، و تنها مراقب مردم است نه مراقب خدا ، پس پناه به خدا از نادانى و غفلت كه اين پايه و اساس هر بدبختى و هر زيانكارى است ، زيرا شايسته آن است كه بنده هنگامى كه قصد انجام كارى را دارد و اعضاى بدن را به تلاش وامىدارد از اقدام و تلاش دست نگهدارد ، ببيند اگر براى خداست آن را انجام دهد و اگر براى هواى نفس است ، خوددارى كند .
پيامبر ( ص ) فرمود : سه چيز است كه در هر كسى باشند ، ايمانش كامل است :
1 - در راه خدا از سرزنشكنندهاى نترسد .
2 - در هيچ كارى خودنمايى نكند .
3 - هر گاه دو كار بر او عرضه شد كه يكى براى دنيا و ديگرى براى آخرت ، آن كه براى آخرت است بر كار دنيا مقدم بدارد ( 19 ) .
و فرمودهء آن بزرگوار است : از نشانههاى درستى اسلام شخص انجام ندادن چيزى است كه بىفايده است ! ( 20 ) و نيز فرمود : خداوند بيامرزد آن مردمى را كه ديگران آنها را بيمار مىپندارند در صورتى كه آنها بيمار نيستند ( 21 ) .
حسن گويد : آنها كسانى هستند كه عبادت تاب و طاقت را از ايشان گرفته است . خداوند متعال فرمايد : « و آنان كه مىدهند آنچه كه بايد از صدقات بدهند ، و دلهايشان ترسان است ( 22 ) . » پيامبر ( ص ) فرمود : خوشا به حال كسى كه عمر طولانى كرده و عملش پسنديده است ( 23 ) .
حسن ( 24 ) مىگويد : من اقوامى را مىشناسم و با بعضى از آنها رفاقت داشتم كه به چيزى از امور دنيا كه به آنها رو مىآورد ، شادمان نمىشدند . و اگر چيزى هم از دستشان مىرفت ناراحت نمىشدند ، و دنيا در چشم آنها پستتر از اين خاكى بود كه شما زير پايتان پايمال مىكنيد ، اگر يكى از آنها تمام عمر خود
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 435
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٤٣٥