پوشيده دارد ، در آخرت نيز پنهان مىدارد ، و اين اندوه ، از نيروى ايمان سرچشمه مىگيرد .
ديگر آن كه بداند كه خداوند متعال آشكار كردن گناهان را نمىپسندد ، و پنهان داشتن گناهان را دوست دارد ، همان طورى كه پيامبر ( ص ) فرموده است :
هر كس از اين اعمال پليد مرتكب شود ، بايد ، با پوشش الهى پوشيده دارد ( 1 ) ، به اين ترتيب كه كسى نافرمانى خدا را مرتكب شده ، امّا دلش از محبت دوستان خدا خالى نيست . و اين خود نشأت گرفته از ايمان به ناراضى بودن خداوند بر فاش شدن گناهان است و دليل صدق آن ايمان ، اين است كه خود نيز از آشكار كردن گناه ديگران ناراحت و افسرده مىشود . سوّم آن كه نمىخواهد مردم او را به خاطر گناه سرزنش كنند ، از آن جهت كه نكوهش مردم او را افسرده كرده قلب و عقلش را از اطاعت خدا باز مىدارد ، چون طبيعت آدمى از نكوهش ديگران آزرده مىشود و با عقل انسانى درگير شده و او را از اطاعت حق باز مىدارد ، و به همين دليل است كه نبايد از ستايشى هم كه انسان را از ياد خدا باز مىدارد ، و دل را فرا مىگيرد ، و مانع ذكر مىشود ، خوشحال بود و اين نيز ، در صورتى كه دل به خاطر طاعت ، به راستى خواهان فراغت باشد ، دليل بر ايمان قوى است .
چهارم آن كه شرم و خجلت خود نوعى رنج است ، سواى آن رنجى كه از مذمّت مردم ، عارض مىشود ، و آن خود خوى نيكى است كه از آغاز كودكى پيدا مىشود ، از آن روزى كه پرتو عقل بر انسان مىتابد ، و در نتيجه انسان از كارهاى زشت - در صورتى كه مشاهده كنند - شرم مىكند ، و اين خوى پسنديدهاى است . رسول خدا ( ص ) فرموده است : سراسر حيا و شرم خير و نيكى است ( 2 ) . و نيز فرموده است : حياء بخشى از ايمان است كه جز با نيكى فراهم نيايد ( 3 ) . و نيز مىفرمايد : خداوند آدم با حياى بردبار را دوست مىدارد ( 4 ) .
امّا آن كس كه كار خلاف مىكند و هيچ باكى هم ندارد كه خلافش براى مردم فاش شود ، علاوه بر خلاف ، پرده درى و وقاحت و بىشرمى را نيز در
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 356
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٣٥٦