بندگان در نزد خدا كسى است كه اين چنين باشد .
يكى از بزرگان مىگويد : به ياد خدا باشيد كه ياد خدا شفابخش است ، و از ياد مردم دورى كنيد كه ياد مردم درد و رنج است .
نقل كردهاند كه عيسى ( ع ) - در حالى كه حواريّون بهمراه او بودند - بر مردار سگى گذر كردند . حواريّون گفتند : چقدر اين سگ بدبو است ! عيسى ( ع ) فرمود : چقدر دندانهايش سفيد است ! گويا آنان را از غيبت آن سگ نهى كرد .
بدان كه غيبت عبارت از آن است كه برادرت را به چيزى ياد كنى كه ناراضى است ، چه مربوط به كاستى در بدن ، يا نسب او باشد و يا اخلاق ، رفتار ، و يا در دين ، و دنيا ، و حتّى در جامه و لباس او ، امّا در مورد بدن ، بگويى چشمش كم نور ، يا كج بين است ، يا قدّش كوتاه است ، و يا سرش تاس است ، يا قدش دراز ، رنگش سياه ، يا زرد است ، و تمام آنچه كه امكان توصيف دارد و باعث ناراحتى اوست . امّا در مورد نسب ، به اين ترتيب كه بگويند ، پدرش نبطى ( 18 ) ، يا هندى است و يا فاسق ، يا خسيس است و يا چيزى از اين قبيل كه طرف نمىپسندد ، هر چه باشد . امّا نقص اخلاقى به اين ترتيب كه بگويد : او بد اخلاق است ، بخيل ، خودخواه يا اهل جدل ، يا تندخو ، ناتوان ، كم جرأت ، يا بىباك است و نظير اينها . امّا نقص در رفتار كه مربوط به دين طرف باشد ، مثل اين كه بگويى : دزد ، دروغگو ، مىگسار ، خيانتكار ، ستمگر ، كاهل نماز ، يا در دادن زكات سهلانگار است يا ركوع و سجودش را خوب انجام نمىدهد ، از نجاسات دورى نمىكند ، به پدر و مادرش احسان نمىكند ، زكات را به مستحقين نمىدهد .
و امّا در كارهاى مربوط به دنيا ، مثل اين كه بگويى ، او بىادب است ، به مردم توهين مىكند ، براى هيچ كسى حقى قائل نيست ، تنها براى خودش حق قائل است ، او پرحرف ، پرخور ، يا اين كه او ، پرخواب است ، يا بىوقت مىخوابد ، در جاى نامناسب خود مىنشيند . امّا در مورد لباسش ، بگويى : آستين گشاد ، دامن دراز يا لباسش چركين است .
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 228
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٢٨