ذي الحجّه ذي الحجّه نباشد ، بلكه وظيفهء حج را هميشه در يك ماه مخصوص به جا نمىآوردند ، بلكه در هر ما هي دو سال حج مىكردند ، دو سال در محرم پس از آن دو سال در صفر بعد از آن دو سال در ربيع الاوّل وهكذا در همهء ماهها ممكن بود حج واقع شود .
امّا جماعتى از مستشرقان اروپا را نام برده است كه موافق أبو معشر وأبو ريحان نسىء را نوعي كبيسه مىدانستند تا ماهها با سال شمسي منطبق شود ؛ از جمله خاورشناس آلمانى به نام ولهوسن گويد : نسىء نوعي كبيسه بود تا شهور قمري از جاى خود در فصول سال شمسي منتقل نشود وگويد اينكه بعض مؤلفين عصور اسلامى پنداشتند اين كار تأخير انداختن حرمت جنگ در محرم بوده است ، ناشى از جهل آنها به معنى نسىء وحقيقت آن است ، وليكن چون عرب معرفت كامل به سير كواكب نداشتند ، آن دقت كامل كه براي اين كار لازم است نمىتوانستند وحساب آنها تقريبي بود وديگر خاورشناس آلمانى موسوم به ونكلر
) relkcniW (
موافق آن دو مقاله نوشته است .
خود نالينو با اينكه جماعتى از خاورشناسان اروپا وبزرگان علماى نجوم اسلامى ، مانند أبو ريحان وأبو معشر را متفق بر خلاف رأى خود ديده است ، از موافقت با آنان خوددارى كرده است ؛ به چند جهت كه در كتاب وى مذكور است ، يكى آنكه عرب جاهليت از علم نجوم وسير كواكب اطلاع نداشتند وحساب دقيق كبيسه را كساني مىتوانند كه در تمدن پيشرفته ودر علوم رياضى ماهر باشند . دويم اينكه يهود جزيرة العرب مانند ساير أهل آن كشور جاهل بودند وآن قدر از روش يهود ساير بلاد خبر نداشتند تا عرب غير يهودي از آنها اقتباس نمايند .
سيم آنكه سال سيزدهماههء يهود با آن دقت در حساب ، پس از قرن پنجم از ميلاد مسيح درست شده وشايد در همان قرن هفتم ومقارن با ظهور اسلام ، چگونه دويست سال پيش از اسلام قلمّس از آنها اقتباس كرد . آنگاه به سخن يكى از أهل مصر موسوم به محمود پاشا ، از شاگردان مدارس جديد كه خود مردم مشرق به قول أو اعتماد ندارند ، براي رد أمثال أبو معشر وأبو ريحان وخاورشناسان مشهور آلمان تمسك كرده است .
جهاتى كه نالينو ذكر كرده است هيچ يك بر أبو معشر وخاورشناسان اروپا مخفى نبود .
آنان مىدانستند وبارها گفتهاند كه عرب ويهود عهد قديم به سير نيّرين به دقت آگاه