در پاسخ بايد گفت : فرق است بين أوقات نماز وبين رؤيت هلال ، چون أوقات نماز ظرف نماز است واين أوقات وسعت دارند ، وقتي انسان نماز گزارد هنوز وقت زايد وجود دارد ومىتوان حتّى با حساب أوقات را به دست آورد وبا مقدارى احتياط در ظرف مقرر نماز خواند . امّا در ماه رمضان چنين وسعتى نيست ، يعنى ظرف ومظروف برابرند . وچنانچه تقديم يا تأخير افتد حتّى به يك روز مستلزم ترك فريضة يا انجام دادن حرام شده است بنابراين نماز به روزه وهلال قياس نمىشود .
وانگهى مدار دخول ماه رمضان رؤيت هلال است نه امرى فكرى ، رياضى ونجومى ، وعقل در اين امر راهى ندارد بنابراين هر چه با قواعد شرعي ناهمخوان باشد قابل اعتماد نيست ، بنابراين نمىتوان به سمت دست آوردهاى عقلي شتافت وگرنه بيشتر احكام شريعت دستخوش تحريف وتبديل مىشوند ، جز در مواردى كه علم وعقل يقينآور باشد ، مانند اين كه مىگويند خورشيد وماه هرگاه در محاذاة هم قرار گرفتند جز با گذشت لا اقلّ 17 ساعت امكان رؤيت نيست ، حال اگر كسى شهادت دهد ، به گونهاى كه شهادت أو قبل از رسيدن ماه ( جدايى ماه از خورشيد ) به 17 ساعت باشد شهادت أو مردود است .
9 . إثبات الأهلّة * دكتر ماجد أبو رخيه ( معاصر )
نوشتهاى است كه در آن مؤلّف از اختلاف آغاز ماهها به ويژه ماه رمضان ودامنهء اختلاف عيد فطر حتّى تا سه روز اظهار تأسف كرده است . اين امر سبب شده تا كنگرههايى در اين زمينه برگزار گردد ؛ با وجود اين ، هنوز اختلافات باقي است ؛ از اين رو ، وبه خاطر اهميت مسأله تصميم گرفته تا رسالهاى در اين باره بنويسد . رساله مزبور طي چند مطلب به نگارش آمده است :
مطلب اوّل درباره أحاديث رؤيت هلال است . وى شش حديث نقل مىكند مبنى بر اين كه هرگاه هلال را مشاهده كرديد ، روزه بگيريد وهرگاه دوباره مشاهده كرديد افطار نماييد
هامش
( 2 ) * مجلّة الشريعة ، كويت ، سال 6 ، شماره 13 ، 1409 ، ص 375 - 419 .