76 . شيخ زين العابدين مازندرانى قدّس سرّه ( م 1309 )
ذخيرة المعاد *
سؤال : رؤيت هلال چطور ثابت مىشود ؟
جواب : ثابت مىشود به چند چيز : اوّل : به ديدن خود هلال را با يقين به هلال . دوم : به شياع به رؤيت ماه به حسب قول وعمل يا به يكى از اين دو ، هر چند كفّار باشند ويا صغار باشند يا زن باشند . سوم : شهادت عدلين « 1 » به رؤيت خود . چهارم : به گذشتن سى روز از اوّل هر ماه . پنجم : به حكم حاكم شرع به شرط عدم قطع به خطاى أو چنانچه تفصيل همه اين در رساله « 2 » ذكر شد .
سؤال : علامات ثبوت رؤيت هلال را كه بيان فرمودند ، آيا از اين علامات هلال در حق هر شخص ثابت مىشود يا در حقّ شخص خاص ؟
جواب : از علامت اوّلى كه ديدن به چشم خود باشد هلال را با يقين به هلال ، ثابت مىشود در حقّ خود بيننده وبه غير آن در حقّ همه ثابت مىشود .
سؤال : رؤيت هلال شرعا چه طور ثابت مىشود كه اوّل ماه رمضان روزه بگيرد يا اوّل
هامش
( 3 ) * ذخيرة المعاد في تكاليف العباد ، ص 469 - 473 ، با حواشي فرزند مؤلّف . سخن شيخ زين العابدين مازندرانى را فاضل محترم جناب آقاى أبو الفضل حافظيان تحقيق كردهاند .
( 1 ) اگر متّهم نباشند مثل آنكه در هواي صاف بىابر جمع كثيرى در مقام تفحّص وتجسّس برآيند ودو شاهد عادل هم با آنها در تفحّص باشند با اتّحاد زمان واتّحاد مكان واتّحاد قوّهء بصر ، در اين حال آن دو شاهد عادل دعواي رؤيت كنند وآن جمع كثير نبينند ومفروض اين است كه مانعى در أفق هم نبوده ، پس در اين صورت قبول شهادت آنها مشكل است ( محمّد حسين فرزند مؤلّف ) .
( 2 ) يعنى رسالهء زينة العباد .