حكم به وجوب روزه گرفتن همهء افراد شبههء محصوره « 1 » را . واللّه العالم .
سؤال : به ثبوت هلال از شياع مفيد ظنّ اكتفا مىتوان نمود يا لا بدّ است از حصول علم ؟
جواب : ثابت مىشود هلال به شياع وآن حاصل مىشود به آنكه عدد غير محصور مدّعى شوند كه اوّل ماه است وغالبا مفيد قطع است ، مثل تواتر ولكن بر فرض حصول ظنّ ، اكتفا به آن مشكل است .
سؤال : شب بيست ونهم رمضان عددا بعضي مدّعى رؤيت شدهاند ودر نزد بعضي از علما نيز ثابت شده وشخصي تقليد مجتهدي را نموده كه نزد أو ثابت نشده ، لهذا افطار ننموده وپيش از غروب اين شخص ماه را خود ديد وبه اعتقاد اينكه به ديدن ماه افطار جايز است افطار نمود ، حال بفرمايند كه به ديدن ماه هر چند مغرب نشده افطار جايز است يا نه ، ودر صورت عدم جواز ، تكليف اين شخص چيست ؟
جواب : اگر آن مجتهد عادل بوده وحكم نموده ، أقوى آن است كه ثابت مىشود هلال به حكم آن ، پس در فرض مزبور نه كفّاره ثابت است ونه قضا ، بلى مضايقه از احتياط نداريم ومجرد ديدن ماه قبل از مغرب باعث افطار آن روز نمىشود ، واگر جاهل به مسأله بود واعتقاد نمود كه جايز است ، قضا نمايد . واللّه العالم .
سؤال : آيا حكم حاكم شرع در رؤيت هلال نافذ است كه بايد به حكم أو روزه بگيرد يا افطار كند ، يا اينكه اخبار حاكم به رؤيت يا شهادت حاكم به رؤيت نيز نافذ است ؟
جواب : ظاهر آن است كه حكم حاكم نافذ است على الأقوى ، وإخبار وشهادت حاكم به رؤيت ، پس حكم آن مثل حكم شهود ديگر مىباشد .
سؤال : هرگاه حاكم شرع بگويد كه امروز عيد است يا اوّل ماه است كفايت مىكند يا نه ؟
جواب : بلى ، كافى است . « 2 »
سؤال : هرگاه از بلدي به بلدي تلغراف نمايند وخبر دهند به اينكه در اين بلد رؤيت هلال شده است وقرائن بر صدق هم باشد ، آيا محلّ اعتماد هست يا نه ومىتوان به اين خبر افطار نمود يا خير ؟ وآيا فرق هست به اينكه تلغرافچي مسلم ومؤمن باشد يا از هر صنفى كه باشد ؟ وآيا فرقى هست كه آن بلدي كه از آن تلغراف مىكنند به اين بلد از
هامش
( 1 ) اندراجش در شبههء محصوره محلّ تأمّل است ، هر چند أحوط است ( محمّد حسين ) .
( 2 ) با قصد انشاء نه اخبار ( محمّد حسين ) .