بدبينى شديد هم كه وجود دارد ، به اين جهت مىگويند : همان طور كه ما مذهب اينها را قبول نداريم ، ماهشان هم مال خودشان . ما پيرو أفق خودمان كه أفق شيعه است مىباشيم ؛ آيا در اين موارد جاى تعصّب است ! ما خواه ناخواه در سرزمين حجازيم پس بايد تابع أفق همين جا باشيم . . . .
بنا به فرمايش شما جز در سالهايى كه هلال بلند است وبه چشم همه مىآيد ( كه كم اتفاق مىافتد ) در هر سال اين اختلاف واحتياط بايد باشد ! چه رؤيت هلال إيران با حكم اوّل ماه حجاز متفق باشد وچه مختلف ؛ چون اوّل ماه إيران به جهت اختلاف أفق براي حاجّ حجّت نيست ، اعلام حكومت اينجا را هم كه قبول نداريم !
. . . بعد معلوم شد كه عدهاى شب بعد به مشعر رفته ودچار زحمت شدهاند ، يكى از أهل علم كه دندهاش شكسته بود ، مدتي مىناليد واز ما كتمان مىكرد . . . . « 1 »
15 . مرحوم آية الله سيد أبو القاسم كاشاني نيز در سال 1371 برابر با 1331 ش به حج مشرّف شد . چنانكه در گزارش سفر مرحوم آية الله سيد محمود طالقانى ، كه همان سال به حج مشرف بود گذشت ، در سال مزبور نيز اين اختلاف رخ داد . جناب آقاى جعفر رائد كه به عنوان دفتردار همراه مظفر اعلم ، سفير إيران در عربستان ، به جده رفته وهنگام حج آية الله كاشاني همراه ايشان بوده است ، در اين باره مىنويسد :
. . . در آن سال در مورد رؤيت هلال ذي الحجّه ميان شيعيان وسنّيان اختلاف افتاده بود وآية الله كاشاني مايل بود مقامات سعودى به شيعيان اجازه دهند كه يك روز ديرتر اعمال حج را به جا آورند . البتة أمير سعود نه تنها اين پيشنهاد را نپذيرفت بلكه به أو برخورد ؛ زيرا آن را مقدمهء دودستگى بزرگى بين مسلمانان شيعه وسنّى در موسم حج مىدانست ودستور داد عدهاى سرباز وپليس به چادرهاى آية الله كاشاني وسفير إيران مظفر اعلم بفرستند تا از يك طرف مانع برگزارى جداگانهء مراسم حج از طرف مسلمانان شيعه شوند واز طرف ديگر كساني به اين بهانه در صدد تجاوز به آنان برآيند از آنها جلوگيرى به عمل آورند . « 2 »
هامش
( 1 ) . به سوى خدا مىرويم ، ص 175 - 184 ، 188 .
( 2 ) . تاريخ وفرهنگ معاصر ، شماره 6 - 7 ، ص 333 ، « آية الله سيد أبو القاسم كاشاني آن طور كه من شناختم » .