يعنى : « آيا غارتىهاى من و غارتىهاى [ اسب من ] عبيد را بين عيينه و اقرع تقسيم مىكنى ؟ » « 1 » و قريش در داستان بدر گفتند : « اخْرُجوا إلى حَرائِبِكم » يعنى : « برويد به سوى اموالتان » « 2 » و در كلام رسول خدا ( ص ) آمده است كه :
« فَانْ قَعَدوا قَعَدُوا مَوتُورينَ مَحرومين
» يعنى : « اگر از پاى بنشينند مظلوم و مالباخته نشستهاند » « 3 » و در سخن عمر :
« ايّاكُم والدَّينَ فانَّ اوَّلَه هَمٌ وَ آخِرَهُ حَربٌ
» يعنى : « از وامدارى بپرهيزيد كه اولش اندوه و آخرش مالباختگى است » « 4 » و در عصر صحابه ، معاويهء بن ابى سفيان هنگامى كه سفيان بن عوف غامدى را به جنگ مسلمانانِ خارج از محدودهء خود فرستاد ، به او سفارش كرد و گفت :
« فَاقتُل مَنْ لَقِيتَهُ مِمَّن ليسَ هُوَ رأيِك ، وَ احرُبْ كُلَّ ما مَرَرْتَ به مِن القُري ، وَ احرُبِ الاموالَ فانَّ حَرَبَ الاموالِ شَبيهٌ بِالقتلِ وَ هُوَ اوجَعُ لِلقلب »
يعنى : « با هركس كه روبرو شدى و رأى تو را نداشت او را بكش ، و از هر آبادى كه گذشتى آن را غارت كن ، و تمام اموال را به يغما ببر كه چپاول اموال شبيه كشتن است و براى قلب دردآورتر ! » « 5 »
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم ، كتاب الزكاة ، ج 3 ص 108 ، و اغانى ، شرح حال عباس بن مرداس ، ج 14 ص 290 . پيامبر ( ص ) در غزوهء حنين از سهم « مؤلِّفة قلوبهم » به آنها داد و مورد اعتراض عباس بن مرداس قرارگرفت .
( 2 ) . مراجعه كنيد : نهايه اللغه ابن اثير مادّه « حرب » . حرائب ، جمعِ حرَيبَة مىباشد .
( 3 ) . مسند احمد ، ج 4 ص 327 ، و صحيح بخارى ، ج 3 ص 31 .
( 4 ) . موطَّأ مالك ، ج 2 ص 236 .
( 5 ) . شرح نهجالبلاغه ابنابىالحديد ، ج 2 ص 58 - 90 ، به نقل از « الغارات ثقفى » .