و هرگاه بگويد : « اخِذَتْ حَريبَتهُ » يعنى : اموال معيشت و حيات او گرفته شده است .
و هرگاه بگويد : « نَهَبَه و نَهِبَه » يعنى : مال او را به زور گرفته است ، و « نَهْب و نُهْبي و نُهَيْبي » به معناى غارت كردن و تاراج و چپاول است ، و هرگاه بگويد : « أنْهَبَ عِرْضَه و مالَه » يعنى : عِرض و آبرو و مال او را بر ديگران مباح كرد .
اين ، تفسير الفاظ مذكور در كتابهاى لغت بود كه به همين معنى نيز در سيره و حديث و محاوراتِ صحابه به كار رفته است « 1 » :
مثلًا در « حديث » آمده است كه : « مَن قَتَل قَتيلًا فَلَه سَلَبه » يعنى : « هركس [ در ميدان جهاد ] كسى را بكشد اموال شخصى مقتول از آنِ اوست » « 2 » و در بيان رسول خدا ( ص ) آمده است كه به « مُغَنّي و مُطرِبى كه از آن حضرت اجازه خواست تا در مدينه مطربى كند ، فرمود
: « وَ أحْلَلْتُ سَلَبَك نُهْبَةً لِفِتيانِ اهلِ المَدينةِ »
يعنى : « داروندارت را براى جوانان مدينه حلال كردم ! » « 3 » و در « سيره » آمده است كه : « هنگامى كه رسول خدا ( ص ) در غزوهء حنين به هريك از كسانى چون : « ابوسفيان و صَفوانبن اميَّه و عُيَيْنة بن حِصْن و أقرع بن حابِس » يكصد شتر داد و به « عباس بن مرداس » كمتر از آنان بخشيد ، عباس بن مرداس چنين سرود :
« أتَجْمَلُ نَهبي وَ نَهبَ العَبيد * بين عْيينةِ وَ الأقرَعِ »
هامش
( 1 ) . مراجعه كنيد : صحاح اللغهء جوهرى ، نهايه ابناثير ، لسان العربابن منظور ، و قاموساللغه .
( 2 ) . سنن دارمى ، باب من قتل قتيلا . . . ج 2 ص 229 . مسند احمد ، ج 5 ص 295 و 306 و 312 . سنن ابو داود ، كتاب الجهاد ، ج 2 ص 3 و 13 .
( 3 ) . سنن ابنماجه ، كتاب الحدود ، حديث 2613 .