4 - صَفِيّ :
« صفى » كه جمع آن « صَفايا » ست ، در جاهليت به چيزى گفته مىشد كه رئيس قبيله از اموالِ به چنگ آمده از راه درگيرى - پيش از تقسيم - دريافت مىكرد . و « صفى » در شريعت اسلام ، مال منقول و غيرمنقولى است كه خالصه و ويژهء رسول خدا ( ص ) است و مسلمانان در آن سهمى ندارند ، و اين جداى از سهم او در خمس است . « 1 » ابوداود سجستانى در كتابِ خود از خليفه عمر روايت كرده كه او گفت :
« كانَتْ لِرَسُولِ اللهِ ثَلاثُ صَفايا : بنوالنَّضير ، خيبَر و فدك
. . . » يعنى براى رسول خدا ( ص ) سه خالصه بود . آنچه از بنى نضير بدست آمد ، خيبر و فدك . « 2 »
5 - انفال :
« انفال » جمع « نَفَل » است و نفل در لغت به معناى : « عطا و بخشش » است ، و « نَفْل » به معناى زياده بر واجب ( مستحبّ ) ، كه نمازهاى نافله هم از اين باب است . « 3 » انفال در شرع اسلام براى اولين بار در آيه نخستين سوره انفال :
( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ . . . )
به كار گرفته شده است ، و شأن نزول اين سوره آن
هامش
( 1 ) . نهايةاللغه ابناثير .
( 2 ) . سُنَن ابى داود سجستانى ، باب : فى صفايا رسول الله من كتاب الخراج ، ج 3 ص 141 ؛ الاموال ، أبى عبيد ، ص 9 .
( 3 ) . مراجعه كنيد : كتابهاى لغت بويژه لسانالعرب ، مادّه « نفل » .