« صدقه » است كه بر بنىهاشم حرام گرديده نه زكات ؛ « 1 » و مسلم چون متوجه اين موضوع نشده ، در صحيح خود باب : « تحريم زكات بر رسول خدا ( ص ) و بر آل او . . . » « 2 » را باز كرده و هشت حديث صريح در حرمت صدقه بر آنها را در اين باب آورده است ؛ در حالى كه « زكات » بدانگونه كه او گفته نيست .
بنابراين ، هرجا كه دو جمله :
( أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ *
) در قرآن كريم با هم آمده ، « 3 » اين دوجمله ابتدا فرمان مىدهد تا نمازهاى واجب اقامه گردد ؛ نماز يوميه باشد يا نماز آيات يا غيرِ آن ؛ و دوم فرمان مىدهد تا حق خدا در اموال پرداخت شود ؛ اين حق چه از موارد صدقهء واجب باشد يا حق خدا در موارد خمس يا ديگر حقوق ، همه را شامل مىگردد .
همچنين است آنچه كه از رسول خدا ( ص ) روايت شده كه فرمود : « هرگاه زكات مالت را پرداختى ، هرچه بر عهدهات بوده ادا كردهاى » « 4 » مراد حديث آن است كه : « اگر حق خدا در مالت را پرداختى ، يعنى همه حقوق خدا در مال را ، هرچه بر عهدهات بوده انجام دادهاى » و نيز ، آنچه كه از آنحضرت روايت شده كه فرمود : « هركه مالى را به دست آورد تا پايان سال ، زكاتى بر عهده او نيست » « 5 » يعنى : « خدا را در مال او هيچ حقى نيست » ، و در احاديث
هامش
( 1 ) . مشروح آن مىآيد - انشاءالله .
( 2 ) . صحيح مسلم ، ج 3 ص 117 .
( 3 ) . مراجعه كنيد : معجمالمفهرس ، مادّه « زكات » .
( 4 ) . سنن ترمذى ، ج 3 ص 97 . لفظ حديث بدين صورت است : اذا ادَّيتَ زكاةَ مالِكَ فقَد قَضَيتَ ماعليكَ .
( 5 ) . همان ، ج 3 ص 125 . لفظ حديث بدين صورت است : مَن استَفادَ مالًا فَلا زكاةَ عليه حتّى يحوُلَ الحَولُ .