مؤيد آن اين است كه ، هنگامى كه رسول خدا صلىاللهعليهوآله از مكه به مدينه هجرت كردند ، زنان انصار به استقبال آن حضرت آمده و مىگفتند : «
طلع البدر علينا فى ثنيات الوداع ؛ « 1 »
مه در ثنيات الوداع بر ما نمودار آمده . بنابراين ، « ثنية الوداع » از دوران جاهليت محل خداحافظى مسافران بوده است . و اين نامگذارى مربوط به قبل از اسلام است نه بعد از آن . علاوه بر آن ، چرا تنها زنان متعه و ازدواج موقت براى خداحافظى بيرون آمده و زنان ازدواج دايم نيامده بودند ؟ علت گريه آنها چه بوده ؟ شوهران آنها كه سفر بىبرگشت نمىرفتند ؟
و ) بيهقى از على بن ابىطالب عليه السلام روايت كند كه گفت : « رسول خدا صلىاللهعليهوآله از متعه [ ازدواج موقت ] نهى فرمود . » گويد : « ازدواج موقت براى كسى بود كه [ زن دايم ] نمىيافت و هنگامى كه حكم ازدواج و طلاق و عده و ميراث ميان زن و مرد نازل شد ، حكم متعه نسخ گرديد . » « 2 »
اشكال اين حديث
در سند اين حديث موسى بن ايوب است كه عقيلى او را در رديف « ضعفاء » آورده و يحيى بن معين و ساجى وى را « منكر الحديث » دانستهاند . « 3 »
مىگويم : در متن اين حديث به على عليه السلام نسبت داده شده كه آن حضرت فرموده است : « رسول خدا صلىاللهعليهوآله « متعه » را ممنوع كرد » ، در حالى كه آن حضرت مىفرمايد : « اگر رأى گذشته عمر نبود فرمان مىدادم تا « متعه » [ ازدواج موقت ] كنند كه پس از آن هيچ كسى جز نگونبخت شقى « زنا » نمىكرد . »
ز ) بيهقى از عبداللّه بن مسعود روايت كند كه گفت : « متعه منسوخ شده است . طلاق و مهريه و عده و ميراث آن را نسخ كردهاند . »
اشكال اين حديث
راوى يكى از روايتها حجاج بن ارطاة از حكم از اصحاب عبداللّه است كه معرفى او گذشت و درباره او گفتند : « فريبكار و متروك است و بر احاديث مىافزايد . » اضافه بر آن ، ما نمىدانيم حكم از از كدام يك از اصحاب عبداللّه روايت كرده است ؟
هامش
( 1 ) . مراجعه كنيد : الروض المعطار ، حميرى ، ماده : ثنية الوداع .
( 2 ) . سنن بيهقى ، ج 7 ، ص 207 .
( 3 ) . تهذيب التهذيب ، شرح حال موسى بن ايوب ، ج 1 ، ص 336 .