راوى گويد : « اين سخن عمر را كسى براى من نقل كردكه خودش پاى منبر او بوده و با گوش خود شنيده . گويد : مردم نيز از او پذيرفتند . » « 1 »
در كنزالعمال از ام عبداللّه دخت ابىخيثمة روايت كند كه : « مردى از شام آمد و در منزل او مسكن گزيد و گفت : بىهمسرى مرا در تنگنا گذارده ، زنى برايم بياب تا با او « ازدواج موقت » نمايم . » گويد : « او را به خواستگارى زنى راهنمايى كردم ، مهريه تعيين كردند و افراد عادلى را بر آن گواه گرفتند . پس از آن تا آنجا كه خدا خواست با آن زن زندگى كرد سپس - از مدينه - بيرون رفت . » خبر آن به گوش عمر بن خطاب رسيد ، مرا خواست و پرسيد : آيا آنچه مىگويند درست است ؟ گفتم : آرى . گفت : هرگاه آن مرد بازگشت مرا خبر كن . هنگامى كه آمد عمر را آگاه كردم . در پى او فرستاد و گفت : چه چيز بر اين كار وادارت كرد ؟ گفت : من اين كار را با رسول خدا صلى الله عليه وآله هم كه بودم انجام دادم و آن حضرت تا زنده بودند ما را از آن نهى نكردند . سپس در دوران ابىبكر نيز ادامه داشت و او نيز تا زنده بود ما را از آن منع نكرد . سپس در زمان شما نيز نهى آن براى ما بيان نشده است . عمر گفت : « آگاه باشيد ! قسم به آنكه جانم به دست اوست ، اگر پيش از اين از آن نهى كرده بودم ، تو را سنگسار مىكردم . از هم جدا شويد تا « نكاح » و ازدواج از « سفاح » و زنا شناخته شود . » « 2 »
در مصنف عبدالرزاق از عروه روايت كند كه گفت : ربيعة بن امية بن خلف با يكى از زنان غير عرب مدينه ازدواج [ موقت ] كرد و دو تن از زنان را كه يكى خوله بنت حكيم بود بر آن گواه گرفت - خوله زنى صالحه بود - چيزى نگذشت كه آن غير عرب آبستن شد . خوله داستان را به عمر بن خطاب گزارش كرد . عمر برخاست و در حالى كه از شدت خشم گوشه ردايش را مىكشيد بر منبر شد و گفت : « به من خبر رسيده كه ربيعة بن اميه با زنى غير عرب از زنان مدينه ازدواج كرده و دو زن را بر آن گواه گرفته است ، من اگر پيش از اين از آن نهى كرده بودم ، [ اكنون ] سنگسار مىكردم . » « 3 »
هامش
( 1 ) . مصنف عبدالرزاق ، ج 7 ، ص 500 و 501 . مؤلف گويد : به نظر من عمرو بن حوشب اشتباه است و درست آن عمرو بن حريث است ، همچنين بخشى از كلام عمر بعد از جمله : « بر آن گواه عادل نمىگيرند و آن را آشكار نمىكنند » حذف شده است .
( 2 ) . كنزالعمال ، ج 8 ، ص 294 ، چاپ دائرة المعارف ، حيدرآباد دكن ، 1312 هجرى .
( 3 ) . مصنف عبدالرزاق ، ج 7 ، ص 503 ؛ مسند شافعى ، ص 132 . اصابه ، شرح حال ربيعة بن اميه ، ج 1 ، ص 514 .