و در صحيح بخارى و صحيح مسلم و سنن ابوداود و سن ترمذى و ابن ماجه و دارمى و موطأ مالك و مسند احمد از ابوهريره روايت كنند كه گفت :
رسول خدا صلىاللهعليهوآله فرمود : « خداوند در اواخر شب به آسمان دنيا فرود مىآيد و مىفرمايد : چه
كسى از من درخواست مىكند تا اجابتش نمايم ، و چه كسى از من مىخواهد تا عطايش بخشم . . . . » « 1 »
و نيز فرمود : « در شب نيمه شعبان به آسمان دنيا فرود مىآيد و مىبخشد . » « 2 »
و نيز ، درباره قيامت فرمود :
« به جهنم گفته مىشود : آيا سير و پر شدى ؟ مىگويد : آيا زيادتى هست ؟ كه خداوند متعال « قدم » خود را بر آن مىنهد و جهنم فرياد مىزند : بس است ! بس است ! »
و در روايت ديگرى است كه :
« اما جهنم سير و پر نمىشود تا آنگاه كه خداوند « قدم » خود را بر آن نهد و جهنم فرياد زند : بس است ! بس است !
در اين هنگام سير و پر و درهم و برهم مىشود . » « 3 »
5 . ديده شدن خدا در قيامت و در بهشت
راويان مكتب خلفا روايت كردهاند كه رسول خدا صلىاللهعليهوآله در قيامت پروردگار خود را مىبيند . مىگويند : آن حضرت فرموده است : « پس از آنكه پيامبران همه از شفاعت سرباز مىزنند ، مؤمنان به نزد من مىآيند . من نيز حركت كرده و براى ورود به درگاه پروردگارى كسب اجازه مىكنم و چون اجازه مىيابم و پروردگارم را مىبينم به سجده
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى ، كتاب التهجد ، باب الدعاء و الصلاة فى آخر الليل و كتاب التوحيد و كتاب الدعوات ، باب الدعاء نصف الليل ؛ صحيح مسلم ، كتاب الدعاء ، باب الترغيب فى الدعاء و الذكر فى آخر الليل ؛ سنن ابوداود ، حديث 4733 ؛ سنن ترمذى ، ج 2 ، ص 233 و 235 و ج 13 ؛ ص 30 ؛ سنن ابن ماجه ، حديث 1366 ؛ سنن دارمى ، كتاب الصلاة ؛ موطأ مالك ، كتاب القرآن ، باب 30 ؛ مسند احمد ، ج 2 ، ص 264 ، 267 ، 282 ، 419 ، 433 ، 487 ، 504 و 521 و ج 3 ، ص 34 و ج 4 ، ص 16 .
( 2 ) . سنن ترمذى ، ابواب الصوم ؛ سنن ابن ماجه ، كتاب اقامة الصلاة ؛ مسند احمد ، ج 2 ، ص 433 .
( 3 ) . اين دو روايت از قول ابوهريره صحابى معروف است كه در تفسير سوره ق از صحيح بخارى ، ج 3 ، ص 128 ، آمده است . و نيز در باب وجوه يومئذ ناضرة از كتاب التوحيد همان كتاب ، ج 4 ، ص 191 .