ولى متأسفانه در غير احاديث فقهى ، تحقيق كافى نشده است . به عنوان نمونه ، شيخ طوسى ، داستان « ءافْك » را نقل مىكند و مىگويد درباره عايشه است و آيات ، در تبرئه عايشه نازل شده است .
اين مطلب ، از تبيان شيخ طوسى به مجمع البيان رفته و . . . و به تفسير ابو الفتوح رازى و . . . به تفسير گازر ، و . . .
در صورتى كه آيات « افك » در تبرئه ماريه نازل شده است از افكى كه عايشه و دار و دستهاش به او زدند . ( براى اصل داستان به كتاب نقش عائشه در تاريخ اسلام ، ج 1 ، ص 86 - 88 مراجعه كنيد . ) « 1 »
اولين كسى كه تا به امروز ، در احاديث غير فقهى ما تحقيق كرده ، علامه شوشترى رحمهاللهاست كه در الأخبار الدخيلة و در كتابهاى ديگرشان « 2 » ، كارهاى ارزشمندى كرده است .
نياز ما به احاديث آداب و اخلاق و عقايد ، خيلى زياد است . اما من اگر بخواهم خرابكاريهايى كه در كتابهاى غير فقهى ما شده - نه در كتابهاى فقهى - بگويم ، محتاج به تأليفات زياد ديگرى غير از آنچه تا
حال انجام دادهام هستم . « 3 »
و رواياتى نيز هست كه من آنها را « روايات منتقله » نامگذارى كردهام . اصل اين روايات ، در مكتب خلفا بوده و از آنجا به كتابهاى ما ، مخصوصا به تبيان ، شيخ طوسى و . . . منتقل شده ، تا مثلًا به منتهىالآمال حاج شيخ عباس قمى رسيده است . « 4 »
در احاديث سيره پيامبر صلى الله عليه وآله هم تحقيق شايسته و كافى صورت نگرفته است .
وقتى هنوز بحارالانوار در ايران چاپ نشده بود ، اين جانب در كاظمين بودم . تصميم گرفتيم كه يك گروه علمى تشكيل بدهيم تا بحار را تصحيح و چاپ كنيم . گروه علمى تشكيل شد ؛ من بودم ؛ شيخ محمد رضا شبيبى ( رئيس مجمع علمى عراق و از علماى شيعه ) بود ؛ دكتر مصطفى جواد ( متخصص در لغت عرب ) و دكتر صاحب زينى هم
هامش
( 1 ) . نيز رجوع كنيد به كتاب احاديث أمالمؤمنين عايشه ، ج 2 ، ص 99 - 153 و 165 - 185 . طبع اول ، 1418 ه - .
( 2 ) . مانند بهج الصباغة فى شرح نهج البلاغة .
( 3 ) . رجوع شود به جلد سوم القرآن الكريم و روايات المدرستين و بررسى سند رواياتى كه حاجى نورى در تحريف قرآن به آنها استناد كرده است .
( 4 ) . براى تفصيل بيشتر بنگريد به معالم المدرستين ، ج 3 ، ص 359 - 360 ، طبع چهارم ، 1412 هجرى و نقش ائمه در احياء دين ، ج 7 و القرآن الكريم و روايات المدرستين ، ج 3 ، ص 119 - 128 .