صبر كن حافظ به سختى روز و شب * عاقبت روزى بيابى كام را
و طباق بين دو فعل مانند :
كه شنيدى كه درين بزم دمى خوش بنشست * كه نه در آخر صحبت به ندامت برخاست
و مانند :
آخر به چه گويم هست از خود خبرم چون نيست * و ز بهر چه گويم نيست با وى نظرم چون هست
و :
شمع دل دمساز بنشست چو او برخاست * و افغان ز نظربازان برخاست چو او بنشست
6 - المقابلة :
المقابلة هى أن يؤتى بمعنيين متوافقين أو معان متوافقة ثمّ يؤتى بما يقابل ذلك على التّرتيب .
6 - مقابله :
مقابله اين است كه دو معنا يا چند معناى هماهنگ و متناسب آورده شود سپس به ترتيب ، معانى مقابل آنها آورده شود . مانند سخن خداى برين :
« فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى وَ صَدَّقَ بِالْحُسْنى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرى وَ أَمَّا مَنْ بَخِلَ وَ اسْتَغْنى وَ كَذَّبَ بِالْحُسْنى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرى »
« 1 »
اما آنكه [ حق خدا را ] داد و پروا داشت و [ پاداش ] نيكوتر را تصديق كرد به زودى راه آسانى پيش پاى او خواهيم گذاشت ، و اما آنكه بخل ورزيد و خود را بىنياز ديد و [ پاداش ] نيكوتر را به دروغ گرفت به زودى راه دشوارى به او خواهيم نمود .
در اين آيات « بخل » در برابر « اعطى » ، و « استغنى » در برابر « اتقى » ، و « كذّب » در برابر « صدّق » ، و « للعسرى » در برابر « لليسرى » آمده است .
و مانند سخن خداى متعال :
« يُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّباتِ وَ يُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبائِثَ »
« 2 »
و براى آنان چيزهاى پاكيزه را حلال و چيزهاى ناپاك را برايشان حرام مىگرداند .
در اين آيهء شريفه « يحرّم » در برابر « يحلّ » ، و « خبائث » در برابر « طيبات » آمده است .
هامش
( 1 ) - ليل ، 5 تا 10
( 2 ) - اعراف ، 157