اولين كسى بود كه « متعه » را حرام كرد ! و اولين كسى بود كه مردم را به گفتن چهار تكبير در نماز ميت واداشت ! « 1 » و اولين كسى بود كه ميراث را عَول و سرشكن كرد ! » « 2 »
و در بيان « أولّيات عثمان » گويد : « او اولين كسى بود كه زمينها و آبادىها را به تيول و در اختيار ديگران قرار داد - مانند فدك كه آن را به تيول مروان داد - و اولين كسى بود كه قرقگاه تعيين كرد - مانند ربذه كه آن را براى خود قُرُق كرد ! » .
و در بيان « اوليّات معاويه » گويد : « و اولين كسى بود كه خطبه [ نماز جمعه ] با مردم را نشسته خواند ! و اولين كسى بود كه اذان را در [ نماز ] عيد بدعت نهاد !
و اولين كسى بود كه تكبير را كاهش داد ! و اولين كسى بود كه در مسجد جايگاه مخصوص تهيه ديد ! و اولين كسى بود كه پسرش را براى خلافت وليعهد و جانشين خود كرد ! و اولين كسى بود كه اين جانشينى را در حال سلامت خود ترتيب داد ! »
خليفه دوم عمر همچنين در حكم طلاق اجتهاد كرد و بر خلاف سنت رسول خدا ( ص ) ، گفتن لفظ « سه طلاقه » در يك مجلس را ، سه طلاق حقيقى قرار داد ! « 3 » و « حَيَّ عَلَى خَيْرِ الْعَمَل » را به « الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ » تبديل كرد ! « 4 » و از گريستن بر مردگان نهى كرد و گريهكنندگان را مورد ضرب و شتم قرار داد ، در حالى كه پيامبر ( ص ) او را از اين كار بازداشت و خود آن حضرت بر ميت
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، 4 / 370 و 5 / 406 . تاريخ ابن اثير 3 / 23 و چاپ اروپا 3 / 45 .
( 2 ) . مستدرك حاكم 4 / 339 .
( 3 ) . صحيح مسلم ، كتاب الطلاق ، باب الطلاق الثلاث . مسند احمد 2 / 314 . سنن ابوداوود ، كتاب الطلاق ، باب نسخ المراجعه بعد الثلاث تطليقات . سنن بيهقى 7 / 336 . مستدرك حاكم 2 / 196 . سنن نسائى ، كتاب الجنائز ، باب عدد التكبيرات على الجنازه .
( 4 ) . مصنّف ابن ابى شيبه ، موطّأ مالك ، باب الأذان التثويب ، و نيز مراجعه كنيد : شرح تجريد ، اواخر مبحث امامت . .