من امامانى خواهند بود كه نه به هدايت من راه پويند و نه به سنت من عمل كنند ؛ در بين آنها مردانى يافت شوند كه دلهايشان دلهاى شياطين در پيكرهى انسان باشد . » گويد گفتم : يا رسول الله ! اگر اين زمان را دريافتم چه كنم ؟ فرمود : « فرمان حاكم را مىشنوى و اطاعت مىكنى ، اگرچه پشتت را بكوبد و مالت را بگيرد ! » « 1 »
همچنين روايات چهارگانه زير در صحيح مسلم آمده است :
1 - از « زيد بن وهب » از « عبدالله » گويد : « رسول خدا ( ص ) فرمود : « به زودى بعد از من خودكامگى و امورى خواهد بود كه آنها را نمىپسنديد . » گفتند : يا رسول الله ! اگر كسى از ما آن زمان را دريافت چه دستور مىدهيد ؟ فرمود : « آنچه بر عهده شماست انجام مىدهيد و آنچه براى شماست درخواست مىكنيد . »
2 . از « واثل حضرمى » گويد : « سلمة بن يزيد از رسول خدا ( ص ) پرسيد : « يا نبىّ الله ! به نظر شما اگر حاكمان ما بر ما حكومت كردند و حق خود را از ما خواستند و حق ما را ندادند چه كنيم ؟ . . . فرمود : « بشنويد و اطاعت كنيد كه آنها مسئول كار خويشند و شما مسئول كار خود . »
3 . از « ابو هريره » گويد : « پيامبر ( ص ) فرمود : « هر كس از اطاعت برون شود و از جماعت كناره گيرد و بميرد ، به مرگ جاهليت مرده است . » و همانند آن از ابن عباس .
4 . از « عوف بن مالك اشجعى » گويد : « شنيدم كه رسول خدا ( ص ) مىفرمود : « بهترين پيشوايان شما كسانى هستند كه دوستشان داريد و دوستشان دارند و بر آنها درود مىفرستيد و بر شما درود مىفرستند . و بدترين پيشوايان شما كسانى هستند كه دشمنشان داريد و دشمنشان دارند و لعنتشان مىكنيد و لعنتتان مىكنند . » گويد : گفتم : يا رسول الله ! آيا در چنين حالتى با آنها مبارزه نكنيم ؟ فرمود : « نه ، تا آنگاه كه در بين شما نماز را بر پا مىدارند . نه ، تا آنگاه كه در بين شما نماز را بر پا
هامش
( 1 ) . 3530 - مدرك اين روايت را در بحث « امامت » در همين كتاب آورديم . اين حديث به نظر ما پس از وفات حذيفه ساخته و پرداخته و به او نسبت داده شده است ؛ و اكنون جاى بحث آن نيست . .