را حرام نمودند و اين اجتهاد آنها حكمى اسلامى گرديد ! سپس از قول رسول خدا ( ص ) روايت كردند كه آن حضرت از ازدواج موقت نهى كرده است ، و پيروان مكتب خلفا تا مروز از ازدواج موقت خوددارى كردند !
5 - خداوند عزّوجلّ در سوره مائده / 97 مىفرمايد : ( جَعَلَ اللَّهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرامَ قِياماً لِلنَّاسِ ) : « خداوند ، كعبه ، بيتالحرام را مايهى استوارى مردم قرار داد » و مكه و اطراف آن را حرم امن ساخت . پيامبر ( ص ) نيز حدود حرم را تعيين فرمود و آن را سنت نهاد ، ولى خلفا اجتهاد كردند و حرمت كعبه را شكستند و آن را به منجنيق بستند !
6 - خداوند سبحان در سورهى شورى 23 فرموده ( قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى ) : « بگو من هيچ پاداشى از شما بر رسالتم نمىخواهم جز دوست داشتن نزديكانم [ / اهل بيتم ] » . و رسول خدا ( ص ) بارها دربارهى اهلبيت خود سفارش كرد ، ولى خلفا اجتهاد كردند و زادهى رسول الله و اهلبيت او را كشتند و زنان خاندانش را به اسارت گرفتند !
و بسيارى ديگر از احكام و سنتهائى كه خدا و رسول گفتند و سنت نهادند و خلفا اجتهاد كردند و سنتى بر خلاف آن ساختند و اين اجتهادشان در برخى موارد حكمى اسلامى شد و مسلمانان پيرو مكتب خلفا آن را پيروى كردند ! و آنچه كه ما يادآور شديم براى نمونه و مثال بود نه حصر و استفصا ، چو نخلفا را اجتهادات ديگرى نيز هست كه موّرخان آنها را « أوليّات » ناميدهاند . مثلًا سيوطى در تاريخ خود ، در بيان « أوليّات عمر » گويد : « از اولين كسى بود كه برگزارى نماز نافله رمضان به جماعت را سنت نهاد ؛ نمازى كه « تراويح » ناميده مىشود ! « 1 » و
هامش
( 1 ) . صحيح بخارى ، باب فضل من قام رمضان من كتاب الصيام . صحيح مسلم ، باب الترغيب فى القيام رمضان . طبقات ابن سعد ، چاپ ليدن ، ج 3 ص 202 . تاريخ يعقوبى 2 / 140 . تاريخ طبرى ، 5 / 32 . تاريخ ابن اثير 3 / 23 . .