ابن عباس گفت : « انّا الله و انّا اليه راجعون » به خدا سوگند من به اين فَتوا ندادم و اين را قصد نكردم ، من از « متعه » تنها همان مقدار را حلال دانستم كه خداوند از « ميته و خون و گوشت خوك » حلال فرموده است . « 1 »
در مغنى ابن قدامه گويد : « او برخاست و سخن راند و گفت : « متعه [ / ازدواج موقت ] همانند : مردار و خون و گوشت خوك است . اما اجازه رسول خدا ( ص ) [ در حليّت متعه ] نيز ، مسلماً نسخ شده است » . « 2 »
اشكال اين روايت
مخالفان « حليّت متعه » در نقل اين روايت از قول « سعيد بن جبير » بر هم پيشى گرفتند ، و فراموش كردند كه « سعيد بن جبير » همان كسى است كه در مكه « 3 » متعه [ / ازدواج موقت ] كرد . و نيز ، فراموش كردند كه اصحاب ابن عباس ، مكيان و يمانيان ، همگى « ازدواج موقت » را بنابر مذهب ابن عباس ، حلال مىدانند . « 4 » و اگر ابن عباس از فتواى خود بازگشته بود ، اصحاب او مانند عطاء و طاوس و ديگران بر آن باقى نمىماندند . « 5 »
« هيثمى » در مجمع الزوائد از نادرستى اين حديث پرده برداشته و گويد : « در سند اين حديث « حجاج بن ارطاة » فريبكار است » . « 6 » و در « تهذيب التهذيب » در شرح حال او گويد : « او از « يحيى بن ابىكنير و مكحول » - در حالى كه چيزى از آنها نشنيده - روايت مىكند ، و حديثشناسان بدان خاطر مدلّس و فريبكارش
هامش
( 1 ) . سنن بيهقى ، جلد 7 ص 205 .
( 2 ) . مغنى ابن قدامه ، جلد 7 ص 573 .
( 3 ) . مراجعه كنيد : مصنف عبدالرزاق ، جلد 7 ص 496 .
( 4 ) . مراجعه كنيد : تفسير قرطبى ، جلد 5 ص 133 .
( 5 ) . مراجعه كنيد : مغنى ابن قدامه ، جلد 7 ص 571 .
( 6 ) . مجمع الزوائد ، جلد 4 ص 265 . .