و طبرى از « منهالبن عمرو » « 1 » گويد : « از عبداللهبن محمدبن على و علىبن الحسين دربارهى « خمس » سئوال كردم و گفتند : « خُمس از آنِ ماست » . من به على گفتم : « خداى متعال مىفرمايد : ( وَ الْيَتامى وَ الْمَساكينَ وَ ابْنَ السَّبيلِ ) و آنها گفتند : « يتيمان ما و مسكينان ما هستند » . « 2 »
تا اينجا ، مدارك بحث خمس را از كتابهاى حديث و سيره و تفسير مكتب خلفا آورديم ؛ در بحث بعدى به بيان موارد مصرف خمس در مكتب اهلالبيت ( ع ) مىپردازيم .
روايات متواتر امامان اهل البيت ( ص ) بر آن است كه خمس بر شش سهم تقسيم مىشود : سهم خدا ، سهم رسول خدا ، سهم ذى القربى ، - كه سهم ذى القربى در زمان رسول خدا و پس از او ، ويژه اهل البيت ( ع ) بوده است و بعد ، به ساير امامان اهل البيت ( ع ) اختصاص يافته است - و اين سهام سهگانهى خدا و رسول خدا و ذى القربى تحت اين عنوان و از آنِ اين عنوان است ، كه سهم خدا در اختيار رسول خداست تا هرجا كه خواست به مصرفش رساند ، و پس از رسول خدا نيز ، سهم رسول و سهم خدا از آنِ امام و جانشين او خواهد بود . پس نيمى از خمس در عصر ما تماماً از آنِ امام عصر ( عج ) مىباشد : دو سهم از راه وراثت از رسول خدا ، و يك سهم از راه تقسيم خدايى كه سهم ذىالقربى است ، و اين سه سهم از جهت امامت به امام عصر ( ع ) مىرسد ، و سهام سهگانه ديگر سهم يتيمان و مسكينان و در راهماندگان بنىهاشم است كه خويشاوندان
هامش
( 1 ) . منهالبن عمر از موالى كوفه و از طبقه پنجم راويان است كه صاحبان صحاح به جز مسلم از او روايت كردهاند . مراجعه كنيد : تهذيب التهذيب ، ج 2 ص 278 .
( 2 ) . تفير طبرى ، ج 10 ص 7 . .