است ، يعنى : نزديكان شما .
و مثال مقدّر آن آيه 8 سورهى نساء است كه مىفرمايد : ( وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُوا الْقُرْبى ) : « و اگر به گاه تقسيم ، خويشاوندان نيز حضور داشتند » كه مراد از « اولو القربى » خويشاوندان « ميّت » ى است كه در اينجا مقدّر است و در آيه پيشين ذكر شده ، همچنين است حال ساير مواردى كه در قرآن كريم از « ذى القربى و اولى القربى » ياد شده است .
خداوند در دو مورد نيز ، « والدين » و « ذى القربى » را در كنار هم قرار داده و در آيهى 83 بقره فرموده : ( وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى ) : « و به پدر و مادر و خويشاوندان احسان كنيد » و در آيه 36 نساء فرموده : ( وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى ) كه مراد آيه اول ، پدران و مادران قوم بنىاسرائيل و خويشاوندان آنهاست كه پيش از آن با صراحت ذكر شدهاند ، و مراد آيه دوم پدر و مادر خويشاوندان مرجع ضمير در ( وَ اعْبُدُوا ) و ( لا تُشْرِكُوا ) است كه مؤمنان اين امتند .
اكنون كه اين معنى ثابت شد مىگوئيم : « هنگامى كه خداوند در آيه خمس مىفرمايد : ( وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى ) به ناچار بايد مراد از « ذى القربى » در اينجا ، خويشاوندا رسول خدا ( ص ) باشند كه نامش پيش از آن ، فاصله ذكر شده است ؛ و اگر چنين نيست ، پس مراد خدا از « ذى القربى » در اينجا چه كسانى هستند ؟ !
همچنين است حال « ذى القربى » در آيه 7 سوره حشر كه مىفرمايد : ) ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى ) : « آنچه را كه خداوند از اهل آبادىها به رسولش بازگردانيد ، از آنِ خدا و رسول و خويشاوندان است » كه مراد از آن ، خويشاوندانِ رسول خداست كهخ نام او پيش از آن با صراحت بيان شده است .
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 175
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص١٧٥