اين ، سيره رسولخدا ( ص ) درباره « بيعت » بود ، و در حديث آمده كه آن حضرت از مردم بيعت مىگرفت كه در حد توان اطاعت كنند ، و با نوجوانان نابالغ بيعت نمىكرد .
اكنون با بررسى سيره رسولخدا ( ص ) روشن شد كه بيعت را چهار ركن است :
1 - بيعت كننده .
2 - بيعت شونده .
3 - شناخت و درك موضوع بيعت .
4 - پيمان بر اطاعت .
و بيعت اين گونه ، مصطلحى شرعى است كه شروط تحقق اسلامى آن بر بسيارى از مسلمانان روشن نيست ، مانند اينكه :
الف - بيعت كننده بايد صلاحيت بيعت كردن را داشته باشد ، و لذا بيعت نابالغ و ديوانه صحيح نيست ؛ زيرا آن دو مكلف شرعى نيستند ، و نيز بيعت كننده بايد مختار باشد ؛ چون بيعت همانند بيع است و همانگونه كه نمىتوان مال كسى را به زور گرفت و قيمت آن را پرداخت ، بيعت با زور و در سايه شمشير نيز ، منعقد نخواهد شد .
ب - بيعت شونده نبايد از گناهكاران بنام باشد ، چون رسولخدا ( ص ) فرمود : « لا طاعة لمن عصى اللّه تبارك و تعالى » : « فرمانبردارى از كسى كه خداى متعال را نافرمانى كند ، جايز نيست » .
ج - بيعت براى انجام آنچه مورد نهى خدا و خلاف فرامين او و فرامين رسولاللّه باشد ، صحيح نيست ؛ زيرا رسولخدا ( ص ) فرمود : « فاذا امر بمعصية فلا سمع و لا طاعة » : « و هرگاه به گناه فرمان داد ، نه شنيده مىشود و نه اطاعت مىگردد » .
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 621
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٦٢١