نام محله بزرگى در كرخ بود كه كتابخانه وقف شده وزير بهاءالدوله در آنجا قرار داشت ؛ كتابخانهاى كه در دنيا بهتر از آن نبود و همه كتابهاى آن به خط پيشوايان معتبر و از اصولِ نوشته شده آنها بود . اين كتابخانه در آتشسوزى محلههاى كرخ به هنگام ورود « طغرل بيگ سلجوقى » به بغداد در آتش بسوخت » .
و نيز ، ابنكثير درباره حوادث سال 460 ه - ، در شرح حال « شيخ طوسى » گويد : « در سال 448 ه - خانه و كتابخانه او در كرخ به آتش كشيده شد » « 1 »
و بيش از اين ، با كتابخانههاى خلفاى فاطمى مصر انجام شد . چنان كه مقريزى متوفاى 848 ه - در ذكر خزانههاى موجود در قصر فاطميان ، درباره خزانه كتابها و كتابخانه آن گويد :
« كتابخانه آنجا از شگفتيهاى جهان بود ، و گفته مىشود : « در همه بلاد اسلامى كتابخانهاى بزرگتر از آنچه در اين قصر قاهره بود وجود نداشت » و گفته مىشود : « اين كتابخانه مشتمل بر ششصد و يكهزار كتاب بود » و درباره آن گفته شده : « غلامان و كنيزان آنها جلد آن كتابها را براى كفش و پاىافزار به كار مىبردند و اوراق آنها را - بدين خاطر كه از قصر سلطان بيرون آمده و سخنان مخالف مذهبشان در آن است - آتش مىزدند ؛ و اينها جداى از آن بخشى بود كه در آب غرق شد و از بين رفت و به ديگر بلاد برده شد ؛ و آنچه باقى ماند و سوخته نشد ، همانند تلّى در گوشه و كنار انباشته شد و در زير چترى از خاكِ بادآورده قرار گرفت و امروزه به پشتههاى كتاب شناخته مىشود ! » « 2 »
* * * آرى ، كتابخانه كرخ را وزير آلبويه كه از پيروان مكتب اهلالبيت ( ع ) بود تأسيس كرد و سلجوقيان پيرو مكتب خلفا آن را به آتش كشيدند . آنها كتابخانه
هامش
( 1 ) - همان .
( 2 ) - خطط مقريزى ، ج 2 ص 254 - 255 .