تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 474

مساهمون:

ص٤٧٤
بخشى از سرنوشت كسانى را كه با مسير مكتب خلفا مخالفت كرده - و به نوشتن يا روايت پاره‌اى از سنت رسول‌خدا ( ص ) كه مخالف ديدگاه اين مكتب بوده اقدام كرده‌اند - يادآور شديم . در بحث بعد به سرنوشت كتابهائى مىپردازيم كه حاوى سنت رسول‌خدا ( ص ) بوده و اين سنت با سياست اين مكتب در تضاد بوده است .

هشتم - سوزانيدن كتابها و كتابخانه‌ها

نوع ديگر كتمان در مكتب خلفا ، به آتش كشيدن كتابهاى حاوى سنت رسول‌اللّه ( ص ) در سيره و حديث بود ، سنتى كه نشرش را نمىپسنديدند ؛ بنيان‌گذار اين كار خليفه عمر بود ، كه به زودى در باب : « بحث‌هاى مكتب خلفا در مصادر شريعت اسلامى » آن را بيان مىداريم ، و خلاصه آن در طبقات ابن‌سعد چنين است كه گويد : « در عهد عمر احاديث فزونى گرفت و او مردم را فرا خواند تا آنها را به نزد او آورند و چون آوردند فرمان داد تا سوزانيده شوند ! » و زبيربن به كار روايت كند كه : « سليمان‌بن عبدالملك در زمان ولايت عهدى خود براى رفتن به حج از مدينه عبور كرد و فرمان داد تا « أبان‌بن عثمان » براى او روشها و جنگهاى رسول‌خدا ( ص ) را بنويسد . ابان گفت : آن در نزد من است و صحيح و ناب شده آن را از كسى كه به او اعتماد دارم گرفته‌ام . سليمان دستور داد تا ده نفر از نويسندگان از آن نسخه بردارند و آنها آن را در كتابى نوشتند و چون به نزد او برده شد مشاهده كرد كه يادآور ذكر « انصار » است : در عقبه اولى و عقبه ثانيه براى بيعت ، و در جنگ بدر . سليمان گفت : « اين فضل و برترى را براى اين قوم نمىديدم ! پس يا خاندان ما - يعنى خلفاى اموى - آنها را نديده گرفته‌اند ، و يا اين گونه نيستند ! » و ابان‌بن عثمان گفت : « اى امير ! كارى كه آنها با شهيد مظلوم - يعنى خليفه عثمان - كردند و او را واگذاشتند ، ما را از بيان حق باز نمىدارد . آنها همان‌گونه‌اند كه ما براى شما در اين كتاب معرفى كرده‌ايم »