كه در پى ديگرى مىآيد و جانشين او مىشود و جاى او را پر مىكند . « 1 »
اين واژه با همين معنا در آيات بسيارى از قرآن كريم نيز آمده است . چنان كه مىفرمايد :
«
وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ قَوْمِ نُوحٍ . . .
» « 2 »
« به ياد آوريد هنگامى كه شما را جانشين قوم نوح قرار داد . . . »
«
وَ اذْكُرُوا إِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفاءَ مِنْ بَعْدِ عادٍ . . .
» « 3 »
« به ياد آوريد هنگامى كه شما را جانشين قوم عاد قرار داد . . . »
«
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْكِتابَ . . .
» « 4 »
« پس جانشينانى جاى آنها را گرفتند كه وارث كتاب شدند . . . »
و مىفرمايد :
«
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ . . .
» « 5 »
« پس جانشينانى جاى آنها را گرفتند كه نماز را تباه كردند . . . »
و مىفرمايد :
«
إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ ما يَشاءُ . . .
» « 6 »
« اگر بخواهد ، شما را مىبرد و بعد از شما هر كه را بخواهد جانشين مىكند . . . » و همانند آن كه در ديگر آيات و سور قرآن كريم آمده است .
« خليفه » به همين معنا در حديث رسول خدا ( ص ) نيز آمده است . چنان كه
هامش
( 1 ) - نهاية اللغة ، ابناثير و لسان العرب ، ابنمنظور ، مادّه خلف .
( 2 ) - سوره اعراف / 69 .
( 3 ) - سوره اعراف / 74 .
( 4 ) - سوره اعراف / 169 .
( 5 ) - مريم / 59 .
( 6 ) - انعام / 133 .