2 - و در روايت ديگرى است كه : « على » گفت : « آنچه توانستيد » . « 1 »
3 - و در روايت ديگرى است كه « جرير » گفت : او گفت : « بگو : در آنچه مىتوانم » . « 2 »
4 - و « هرماسبن زياد » روايت كرده و گويد : « دستم را به سوى پيامبر دراز كردم تا با من - كه پسركى - بودم بيعت نمايد ولى با من بيعت ننمود » . « 3 » و از « ابنعمر » است كه گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : « برانسان مسلمان است كه بشنود و اطاعت نمايد ؛ چه بپسندد و چه نپسندد . مگر آنكه به گناه مأمور شود كه اگر به گناه مأمور شد ، نه شنيدن است و نه اطاعت . » « 4 »
5 - و از « ابنمسعود » است كه گفت : « رسول خدا ( ص ) فرمود : « به زودى مردانى بر شما حاكم گردند كه سنت را خاموش كرده و به بدعت عمل نمايند و نماز را از اوقات آن تأخير اندازند » گفتم : « يا رسول اللّه اگر آنها را دريافتم چه كنم ؟ » فرمود : « پسر امّ عبد ! از من مىپرسى چه كنى ؟ كسى كه خدا را نافرمانى مىكند ، به هيچ روى نبايد اطاعت شود » . « 5 »
6 - و از « عبادهبن صامت » در حديثى بلند روايت شده كه : « هر كس خداى تبارك و تعالى را نافرمانى كند به هيچ روى نبايد اطاعت شود . پس ، با
هامش
( 1 ) - سنن نسائى ، كتاب البيعه باب البيعه . . .
( 2 ) - صحيح بخارى ، كتاب الأحكام باب البيعه .
( 3 ) - صحيح بخارى ، كتاب الأحكام باب بيعة الصغير . سنن نسائى ، كتاب البيعة باب بيعة الغلام . و هرماسبن زياد ، ابوحيدر بصرى باهلى از قيس عيلان در يمامه وفات كرد . شرح حالش در اسد الغابه و تقريب التهذيب آمده است .
( 4 ) - صحيح بخارى ، كتاب الأحكام باب السمع و الطاعه للامام . . . حديث 3 . صحيح مسلم ، كتاب الأماره باب وجوب طاعة الأمراء . . . حديث 1839 . سنن ابنماجه ، كتاب الجهاد ، حديث 2863 . سنن نسائى ، كتاب البيعة باب جزاء من امر بمعصية و مسند احمد ، ج 2 ص 17 و 142 .
( 5 ) - سنن ابنماجه ، ج 2 ص 956 حديث 2865 و مسند احمد ، ج 1 ص 400 .