پروردگارتان زورآزمائى نكنيد » « 1 »
با بررسى بيعت در سنت رسول اللّه ( ص ) ، براى ما آشكار مىشود كه بيعت داراى سه ركن است :
1 - بيعت كننده .
2 - بيعت شونده .
3 - پيمان براطاعت در انجام امور تعيين شده .
و نيز ، بيعت زمانى محقق مىشود كه ابتدا امور مورد نظر براى انجام ، فهميده شود و پس از آن بيعت كننده دست خود را - همانگونه كه در سنت آمده - بر دست بيعت شونده مىزند و پيمان منعقد مىگردد . و بيعت با اين روش « مصطلح شرعى » است . جز آنكه شروط تحقق بيعت مشروع در اسلام امروزه براى بسيارى از مسلمانان ناشناخته و مبهم است . لذا مىگوئيم :
بيعت در اسلام هنگامى منعقد مىشود كه شروط سه گانه زير را دارا باشد :
1 - بيعت كننده از كسانى باشد كه بيعتش صحيح بوده و آزادانه بيعت نمايد .
2 - بيعت شونده از كسانى باشد كه بيعت با او صحيح است .
3 - بيعت براى امرى باشد كه انجام آن صحيح است .
بنا بر اين ، بيعت نابالغ و ديوانه صحيح نيست . زيرا آنها مكلف به احكام اسلامى نيستند . و نيز ، بيعت ناخواسته و مجبور منعقد نگردد . زيرا ، بيعت همانند بيع و معامله است و همانگونه كه بيع با گرفتن قهرى و اجبارى مال از دست صاحب مال و دادن قيمت آن به او ، منعقد نمىشود ، بيعت گرفتن جبرى و قهرى و در سايه شمشير نيز ، منعقد نمىگردد . همچنين بيعت كردن با كسى كه آشكارا گناه مىكند و نيز ، بيعت براى اقدام به معصيت خدا ، جايز نيست .
هامش
( 1 ) - مسند احمد ، ج 5 ص 325 . عباده اين حديث را در خانه عثمان و به هنگامى روايت كرد كه معاويه از او شكايت كرده و عثمان احضارش نموده بود .