وى بر سه نهر در يك فرسنگى بلخ پلهايى زد كه آنها را پلهاى عطاء ناميدند . آنگاه اهل بلخ خواستار صلح و بازگشت به طاعت شدند . قيس با ايشان صلح كرد و نزد ابن عامر آمد . ابن عامر وى را صد تازيانه زد و به زندان افكند . آنگاه عبد الله بن خازم را ولايت داد و اهل هراة و بوشنج و بادغيس به وى پيام داده امان و صلح طلبيدند . عبد الله با آنان صلح كرد و مالى براى ابن عامر ببرد .
زياد بن ابى سفيان در سال چهل و پنج به ولايت بصره رسيد و امير بن احمر را به ولايت مرو ، و خليد بن عبد الله حنفى را به ولايت ابر شهر ، و قيس بن هيثم را به ولايت مروروذ و طالقان و فارياب ، و نافع بن خالد طاحى از قوم ازد را به ولايت هراة و بادغيس و بوشنج و قادس از توابع انواران گمارد . امير نخستين كسى بود كه تازيان را در مرو سكونت داد .
آنگاه زياد حكم بن عمرو غفارى را ولايت بخشيد و او مردى عفيف و از صحابه بود . زياد به حاجب خود فيل گفته بود حكم را نزد وى برد و مرادش حكم بن ابى العاصى ثقفى بود . ام عبد الله دختر عثمان بن ابى العاصى همسر زياد بود . ولى فيل حكم بن عمرو را پيش وى آورد . زياد چون حكم را بديد مبارك شمرد و گفت :
مردى نيكوكار از اصحاب رسول الله ( ص ) است و او را بر خراسان ولايت داد . حكم به سال پنجاه در خراسان بمرد و او نخستين كسى بود كه آن سوى نهر نماز گزارد .
ابو عبد الرحمن جعفى مرا گفت : عبد الله بن مبارك را شنيدم به مردى از اهل صغانيان ، كه مىخواست با ما سخنى گويد ، همى گفت كه مىدانى چه كس شهر تو را فتح كرد ؟ گفت : نه . گفت :
حكم بن عمرو غفارى آن را گشود .
سپس زياد بن ابى سفيان ، ربيع بن زياد حارثى را در سال پنجاه و يك والى خراسان كرد و قريب پنجاه هزار تن از اهل بصره و
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 570
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٥٧٠