سپس على بن ابى طالب اشعث را بر اذربيجان ولايت داد و او چون بيامد بديد كه اكثر اهل اين بلد اسلام آورده قرآن همى خوانند . پس جماعتى از تازيان را كه نامشان به ثبت رسيده و عطاء مىگرفتند در اردبيل مقيم كرد و آن شهر را تمصير كرد . مسجد اردبيل را نيز هم او بساخت ، لكن سپس بر وسعت آن افزوده شد .
حسين بن عمرو به نقل از واقد گويد كه چون تازيان در اذربيجان منزل گزيدند عشاير عرب از شهرهاى كوفه و بصره و شام به آنجا كوچ كردند و هر طايفهيى بر آنچه توانست چيره شد . برخى از ايشان نيز زمينهاى عجمان را بخريدند و قريههائى به تازيان واگذار شد تا تحت حمايت ايشان باشد و اهل آن قرى خود مزارع آنان گشتند .
حسين گويد : ورثان پلى بود بسان پلهاى وحش و ارشق كه اخيرا در زمان بابك ساخته شدهاند . ورثان را مروان بن محمد بن مروان بن حكم بساخت و اراضى آن را احياء كرد و حصنى بر آن بنا نمود و ملك وى شد . سپس اين ملك جزء املاك بنو اميه ضبط شد و به ملكيت ام جعفر زبيده دختر جعفر بن منصور درآمد .
وكلاى ام جعفر باروى آن را خراب كردند . لكن به زودى مرمت شد و از نو بنا گشت . ورثان از موالى ام جعفر بود . گويد كه بر زند قريهيى بود و افشين حيدر بن كاوس عامل المعتصم بر اذربيجان و ارمينيه و جبال در ايام نبرد با بابك خرمى كافر لشكرگاه خود را در آنجا بر پاى كرد و بر آن حصنى بساخت .
گويند : مراغه ، اقراهروذ خوانده مىشد و مروان بن محمد والى ارمينيه و اذربيجان در بازگشت از جنگ موقان و جيلان در نزديكى آن اردو زد . در آنجا سرگين بسيارى بود و ستوران وى و يارانش
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 462
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٤٦٢