شيبان بن فروخ از ابو عوانه و او از ابراهيم بن مهاجر و او از موسى بن طلحه نقل كرد كه عثمان بن عفان به پنج تن از صحابه پيامبر ( ص ) اقطاعاتى بداد و ايشان عبد الله بن مسعود و سعد بن مالك زهرى و زبير بن عوام و خباب بن ارت و اسامة زيد بودند . هم او گويد : من ابن مسعود و سعد را كه همسايگانم بودند ديدم كه از زمينهاى خود در ازاء ثلث و ربع محصول بهره مىجستند .
وليد بن صالح از محمد بن عمرو اسلمى و او از اسحاق بن يحيى و او از موسى بن طلحه حكايت كرد كه گفت : نخستين كسى كه در عراق اقطاعاتى معين كرد عثمان بن عفان بود . وى از املاك خالصهء كسرى و زمينهاى رها شده به اقطاع بداد . پس نشاستج را اقطاع طلحه و زمينهايى را كه متصل به زراره است اقطاع وائل بن حجر حضرمى و اسبينا را اقطاع خباب بن ارت و روحاء را اقطاع عدى بن حاتم طائى و زمينى را نزديك حمام أعين اقطاع خالد بن عرفطه و طيزناباذ را اقطاع اشعث بن قيس كندى و زمينى را در ساحل فرات اقطاع جرير بن عبد الله بجلى قرار داد .
حسين بن اسود از يحيى بن آدم و او از حسن بن صالح روايت كرد كه گفت : شنيدم كه على رحمه الله چهار هزار درهم بر عهدهء اهل بيشهء برس مقرر داشت و در آن باب فرمانى بر قطعه پوستى براى آنان بنوشت . احمد بن حماد كوفى مرا گفت كه بيشه برس مقابل قصر نمرود در بابل است و در آن گودال عميقى است . مىگويند :
اين گودال حفرهيى است كه آجرهاى قصر را از گل آن برآوردهاند ، و برخى آن را موضع چاه آب مىدانند .
ابو مسعود و ديگران مرا گفتند كه دهقانان انبار از سعد بن ابى وقاص خواستند نهرى براى ايشان حفر كند كه در گذشته از فرمانرواى پارسيان حفر آن را تقاضا كرده بودند . وى به سعد بن عمرو بن حرام بنوشت تا آن نهر را براى آنان حفر كند . سعد ،
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 390
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٣٩٠