را در دبيل و نشوى بگذارد و قبل از آن ، اين رسم نبود .
بطريقان ارمينيه هر يك همچنان در بلاد خويش مقيم بوده ناحيه خود را حفظ مىكردند ، و چون عاملى به آن ثغور مىرفت ، با وى مدارا مىكردند و اگر خويشتندار و قاطع بود و قوت و ساز و برگى داشت ، به وى خراج مىپرداختند و اطاعت پيشه مىساختند ، و گر نه در مقام خردهگيرى و خفيف كردن كار وى بر مىآمدند . در خلافت مأمون خالد بن يزيد بن مزيد به ولايت ايشان رسيد و هدايايشان را بپذيرفت و با آنان در آميخت . اين كارهاى خالد ايشان را فاسد كرد و بر عمالى كه پس از وى از سوى مأمون مىآمدند ، جرى ساخت .
سپس المعتصم حسن بن على بادغيسى معروف به مأمونى را بر آن ثغور والى كرد و او در كار بطريقان و آزادگان آن نواحى سستى روا داشت و با ايشان به نرمى شد ، چندان كه بر سلطان فساد و بر رعيت خويش سختى و اشتداد شيوه كردند ، و اسحاق بن اسماعيل بن شعيب آزاد كردهء بنو اميه بر جرزان مستولى شد و به طريق سهل بن سنباط بر ضد عامل حيدر بن كاوس افشين بر ارمينيه قيام كرد و كاتب وى را بكشت و عامل خود نيمهجانى به در برد . از آن پس عاملانى بر ارمينيه گمارده شدند كه از اهالى عفو مىپذيرفتند و از خراج به مقدار اندكى خرسندى مىدادند .
سپس المتوكل على الله يوسف بن محمد بن يوسف مروزى را دو سال از خلافت خويش والى ارمينيه كرد و او چون به خلاط رسيد ، بقراط بن اشوط بطريق آن بلد را بگرفت و به « سر من رأى » فرستاد . اين كار وى بطريقان و آزادگان و متغلبه « 1 » را
هامش
( 1 ) . متغلبه كسانى را گويند كه با قواى خود و بىمجوزى از سوى حكومت مركزى بر شهر يا منطقهيى مسلط شده باشند . يعقوبى مىنويسد : « كار ارمينيه برآشفت و جماعتى از بطريقان و ديگران به جنبش درآمده هر يك بر ناحيهيى مستولى شدند . . . پس متوكل