كنند . هر كه وفاى به عهد نكند لعنت خدا و فرشتگان و همهء مردمان بر او باد . اما جزيه سرانه براى هر محتلمشوندهيى يك دينار است .
عباس بن هشام از پدر خود و او از كلبى و او از ابو صالح و او از ابن عباس روايت كند كه گفت رسول الله ( ص ) به اهل بحرين نوشت :
اما بعد ، هر گاه نماز بر پاى داريد و زكات دهيد و به خدا و رسول او خلوص ورزيد و ده يك خرما و نيم عشر حبوب خود را ادا كنيد و فرزندان خود را مجوسى نكنيد ، هر چه در زمان مسلمان شدن داشتهايد براى شما به جاى خواهد ماند ، جز آتشكده كه آن از آن خدا و رسول اوست . و اگر از اين جمله اباء كنيد بر شما جزيه خواهد بود .
مجوسان و يهوديان از مسلمان شدن اكراه داشتند و ميل به اداى جزيه كردند . آنگاه منافقان عرب گفتند : محمد بر اين اعتقاد بود كه جزيه جز از اهل كتاب گرفته نشود و اكنون همان را از مجوسان هجر پذيرفته است ، حال آنكه ايشان اهل كتاب نيستند ، پس آيه نازل شد كه :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا عَلَيْكُمْ أَنْفُسَكُمْ لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ
« 1 » . گويند كه رسول الله ( ص ) علاء را به سال ششم ، همان زمان كه رسولان خود را پيش پادشاهان مىفرستاد ، اعزام داشت .
محمد بن مصفى حمصى از محمد بن مبارك و او از عتاب بن زياد و او از محمد بن ميمون و او از مغيرهء ازدى و او از محمد بن زيد بن
هامش
كه مالكيت زمين از سوى صاحبان آن ، به خاطر رهايى از اجحاف ، به صاحب قدرتى منتقل مىشد و صاحبان اصلى عنوان « مزارع » پيدا مىكردند . در اين حالت نيز در صدى از حاصل را به چنان صاحب قدرتى مىدادند كه در نتيجه عنوان مقاسمه پيدا مىكرد .
( 1 ) . اى ايشان كه بگرويدند ، بر شما بادا تنهاى شما . نگزايد و زيان ندارد شما را بيراهى هر كه گم گشت از راه ، چون شما بر راه راست بوديد ( سورهء مائده ، آيهء 105 ) .