زيراندازهاى مخصوص نماز بايستد و بر خمره و حصير ، سجده كند « 1 » .
در عون المعبود در شرح حديث انس - كه نقل آن چنين است : در شدّت گرما با رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم نماز مىخوانديم ، هر يك از ما كه عاجز از گذاردن صورتش بر زمين بود لباس خود را پهن نموده و بر آن سجده مىكرد « 2 » - آمده است :
در اين حديث ، استفاده از لباس و غير آن در هنگام سجده و حايل قرار دادن آنها بين زمين و صورت نمازگزار به خاطر اجتناب از گرما و سرما ، جايز شمرده شده است .
خطّابى مىگويد : مردم در اين باره اختلاف كردهاند . عموم فقها مانند :
مالك ، اوزاعى ، احمد ، اصحاب الرأى و اسحاق بن راهويه آن را جايز مىدانند .
شافعى مىگويد : همانگونه كه سجده بر عمامه ، كافى نبوده و جايز نيست ، اين نيز جايز نمىباشد . و گويا اين كلام و فتواى شافعى ، تأويلى براى حديث انس باشد به اينكه لباسى كه پهن مىشود بايد غير از آن لباسى باشد كه شخص بر تن دارد .
سپس عون المعبود در ادامه مىگويد : به نظر من ، شافعى آن را بر لباس منفصل « 3 » حمل نموده است . و بيهقى اين حمل و تأويل را با روايت اسماعيلى « 4 »
هامش
( 1 ) - ر . ك : المدوّنة الكبرى ، ج 1 ، ص 74 - 75 .
( 2 ) - « كنّا نصلّى مع رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم فى شدّة الحرّ ، فاذا لم يستطع أحدنا أن يمكّن وجهه من الأرض بسط ثوبه فسجد عليه » .
( 3 ) - لباس منفصل ، لباسى است كه به تن انسان نباشد .
( 4 ) - « فيأخذ أحدنا الحصى فى يده فإذا برد وضعه و سجد عليه ؛ يعنى : يكى از ما ، سنگريزهها را در دست مىگرفت و هنگامى كه سرد شدند ، آنها را به زمين گذاشته و بر آنها سجده مىكرد » .