سجدهاى صحيح نيست ، مگر اينكه پيشانى او زخم باشد كه در اين صورت معذور خواهد بود . چنانچه لباس پارهاى روى پيشانى را پوشانده باشد و هنگام سجده ، قدرى از پيشانى با زمين تماس پيدا كند ، همين مقدار كفايت مىكند ؛ زيرا سجده ، تحقّق يافته است در حالى كه قدرى از پيشانى به زمين رسيده است .
دوست دارم كه نمازگزار ، دستهاى خود را در سرما و گرما و بدون حايل به زمين برساند ، ولى چنانچه اين كار را نكرد و آنها را پوشاند و از سرما و گرما محافظت كرد ، اعادهء نماز لازم نيست و سجدهء سهو هم بر عهدهء او نيست - بعد از بحث طولانى در فروع مسأله مىگويد : - بايد صورت را هنگام نماز ، بازگذارد و نپوشاند و آشكار ساختن زانو و پاها لازم نيست « 1 » .
ابن حجر در شرح اين حديث شريف كه مىفرمايد : « هنگامى كه با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم نماز مىخوانديم فردى از ما گوشهاى از لباس خود را به سبب شدّت گرما در محلّ سجده مىگذارد » ، چنين مىگويد « 2 » :
نكتهاى كه در اين حديث بدان اشاره شده اين است كه بدون حايل بودن زمين هنگام سجده ، اصل است ؛ زيرا در همين حديث ، خلاف اين اصل به صورت عدم استطاعت ، موكول و معلّق شده است .
شوكانى در كتاب « النيل » - در شرح و تفسير همين حديث - مىنويسد :
اين حديث بر جواز سجده بر لباس به جهت اجتناب از گرما دلالت دارد . و به اين نكته اشاره دارد كه اصل در سجده اين است كه حايل و مانعى بين زمين و پيشانى نباشد ؛ زيرا در حديث ، گذاشتن لباس در محل سجده به عدم استطاعت معلّق شده است « 3 » .
هامش
( 1 ) - كتاب الامّ ، ج 1 ، ص 99 .
( 2 ) - فتح البارى ، ج 1 ، ص 414 .
( 3 ) - سيرتنا ، ص 131 .