معركه جنگ انداختن ، شهادتطلبى و ايثار جان و مال باشد ، و همهء اينها در راه نابودى دشمن و ريشه كن كردن آنان باشد . همانطور كه خداى تعالى مىفرمايد :
« ما كانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ / هيچ پيامبرى حق ندارد اسيرانى از دشمن بگيرد تا كاملا بر آنها پيروز گردد « 1 » » ( و جاى پاى خود را در زمين محكم كند ) .
و نيز مىفرمايد : « فَإِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِي الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَنْ خَلْفَهُمْ / اگر آنها را در ( ميدان ) جنگ يافتى آن چنان به آنها حمله كن كه جمعيتهايى كه پشت سر آنها هستند پراكنده شوند « 2 » » . و نيز مىفرمايد : « وَ لا تَهِنُوا فِي ابْتِغاءِ الْقَوْمِ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَما تَأْلَمُونَ وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرْجُونَ / و در راه تعقيب دشمن ، هرگز سست نشويد ، ( زيرا ) اگر شما درد و رنج مىبينيد ، آنها نيز همانند شما درد و رنج مىبينيد ، ولى شما اميدى از خدا داريد كه آنها ندارند « 3 » » و « فَلا تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ / پس هرگز سست نشويد ( دشمنان را ) به صلح ( ذلت بار ) دعوت نكنيد در حالى كه شما برتريد « 4 » » .
به همينسان است آيات ديگر كه بر پيكار تصريح دارد و آن را تشويق مىكند و باز دارنده از فرار است و آن را گناهى بزرگ و از كبائر شمرده است .
اگر مراد شدت و سختگيرى پس از جنگ باشد ، با محكم بستن اسير و عدم اهمال در تعقيب و دستگيرى آنها و بستن و توقيف و بازداشت آنها و اهتمام وافر در نگهدارى آنها است . كه در همهء اينها بايد حقوق اسيران كه تفصيل آن از اين پس بيايد ، مراعات گردد .
و اگر مراد شدت در همه احوال باشد ، بايستى با دوستى نكردن و موالات
هامش
( 1 ) . انفال / 67 .
( 2 ) . انفال / 57 .
( 3 ) . نساء / 104 .
( 4 ) . محمد / 35 .