به هر حال بازداشت و زندانى كردن اسير براى عمل به وظيفهاى عقلى و شرعى صورت مىگرفت ، نه از سر غرائز حيوانى چون خشم ، كينه جويى و اظهار تفوق و برترىجوئى و انتقامگيرى . بله مگر وقتى كه اظهار برترى يا تحقير اسير به منظور از پا درآوردن دشمن و به ملاحظهء مقاصد الهى صورت گرفته باشد .
خداوند پيامبرش را به سختگيرى و خشونت با كفار و منافقين فرمان داده و مىفرمايد : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ / اى پيامبر با كافران و منافقان جهاد كن و بر آنها سخت بگير ! « 1 » »
به مسلمانان نيز همين فرمان را داده : « يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً / اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! با كافرانى كه به شما نزديكترند پيكار كنيد ، آنها بايد در شما شدت و خشونت و قدرت احساس كنند « 2 » » .
همچنين مسلمانان را با اين آيه ستايش فرموده است : « أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ / در برابر كفار سرسخت و شديد ، و در ميان خود مهربانند « 3 » » .
برخى مفسران در تفسير اين آيه شريفه « وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً / آنها بايد در شما شدت و خشونت و قدرت احساس كنند » گفتهاند مراد از شدّت كشتن و اسير كردن است . كما اين كه خداوند فرموده است : « يا أَيُّهَا النَّبِيُّ جاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ / اى پيامبر با كافران و منافقان جهاد كن و بر آنها سخت گير ! » شدت و خشونت در زمان جنگ از آن چيزهايى است كه طبيعت جنگ و مصلحت اقتضا مىكند . زيرا سختگيرى بر دشمن بيشتر جلو قبيح را گرفتن است . « 4 »
هامش
( 1 ) . توبه / 73 ؛ تحريم / 9 .
( 2 ) . توبه / 123 .
( 3 ) . فتح / 29 .
( 4 ) . در تفسير اين آيات ر . ك : تفسير الميزان ، ج 9 ، ص 355 و 428 ؛ تفسير مراغى ، ج 10 ، ص 50 ؛ محاسن التاويل ، ج 8 ، ص 261 ؛ روح البيان ، ج 3 ، ص 538 ؛ تفسير البرهان ، ج 2 ، ص 173 ؛ تفسير المنار ، ج 11 ، ص 81 ؛ مجمع البيان ، ج 5 ، ص 50 و 84 ؛ التفسير الكبير ، ج 16 ، ص 230 ؛ تفسير التبيان ، ج 5 ، ص 81 و 373 ؛ تفسير الكبير ، ج 16 ، ص 230 .