كه رسول خدا صلى اللَّه و آله كشتند بنا به علل خاصى بوده است يا به علت حكم حاكمى بوده كه خود آنان به دلخواه انتخاب كرده بودند يا به علت پيمان شكنى آنان بوده است .
و خلاصه اين كه روش حضرت هميشه اين بوده كه بر اسيران منت نهد ، يا از آنها فديه گيرد و يا آنها را به بردگى گيرد كه بالجمله روش رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله همواره اين بوده ، آزادى به منت ، فديه گرفتن يا برده ساختن به ضرورت كه در تاريخ و حديث « 1 » يقينى و ثابت است . از اين رو اصحاب ما در مورد كسى كه بعد از استقرار حاكميت دين به اسارت گرفته شده فتوى دادهاند كه امام ميان سه گزينه مخير است : منت نهادن ، فديه گرفتن و برده نمودن .
بله اينجا روايتى وجود دارد كه كافى و تهذيب با اسناد خود نقل كردهاند بدين قرار كه على بن محمد كاشانى از قاسم بن محمد و او از سليمان بن داود منقرى و وى از حفص بن غياث روايت مىكند كه امام صادق عليه السّلام فرموده : مردى از پدرم در مورد جنگهاى اميرالمؤمنين على عليه السّلام سئوال كرد و اين شخص از دوستداران ما بود . ابوجعفر عليه السّلام فرمود خداى متعال پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را با پنج شمشير برانگيخت ؛ كه سه تاى آن آختهاند و تنها هنگامى در غلاف خواهند شد كه جنگ پايان يافته باشد . [ و اين وضع برقرار است ] تا خورشيد از جانب مغرب طلوع كند . اگر خورشيد از مغرب خود طلوع كند ، بدان روز همه ايمان مىآورند و اين روزى است كه ايمان هيچ كس به دو سود نمىرساند ، مگر اين كه از قبل ايمان آورده يا در ايمانش خير كسب كرده باشد .
دو شمشير ديگر ، يكى ممنوع الاستعمال است و ديگرى در نيام ، كه خداوند آنها را به كسانى جز ما داده ولى حكم آنها با ما است .
هامش
( 1 ) . حديث بعداً نقل و درباره آن بحث خواهد شد .