دارند . در منتهى و تذكره گويد كه همهء علماى ما بر اين نظريهاند و در خلاف چنين آمده است : دليل ما اجماع فرقه و اخبار و روايات آنها است و صاحب جواهر مىگويد : در اين امر خلاف معتنابهى نيافتهام . . . »
دوم : دو آيه سورههاى انفال و قتال ، همان سان كه در پيش گفته شد .
سوم : حديث پيشين در تفسير آيه .
چهارم : براى رد گفته ابو حنيفه كافى است به آنچه از عملكرد پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در جنگهايش نقل شده اشاره كنيم . آن حضرت بر بسيارى از كسانى كه در جنگ بدر و غيره اسير شدند ، منت نهاد و بدون عوض رها كرد و يا بسيارى را در مقابل فديه آزاد ساخت . پيش از اين در مورد كسانى كه پيامبر و اميرالمؤمنين على عليه السّلام بر آنان منت نهادند سخن بسيارى گفته شد .
از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده كه در روز واقعه بدر فرمود : « اگر مطعم بن عدى زنده بود و از من مىخواست اين اسيران را آزاد كنم ، آنها را به خاطر او آزادشان مىكردم « 1 » » .
از امام صادق عليه السّلام روايت است كه فرمود : « پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله هرگز كسى را جز عقبة بن ابى معيط ، به صبر نكشت « 2 » » .
اين آن چيزى است كه تاريخ از عمل پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله در مورد كشتن اسيران يا منت نهادن بر آنان نقل كرده است ، اعمالى كه از روى خير خواهى و مصلحتانديشى براى اسلام و تمام مسلمانان انجام شده است ، و ثابت مىكند كه كشتن اسير بر خلاف پندار ابو حنيفه و اصحاب رأى واجب نيست و اسيرانى هم
هامش
( 1 ) . « لو كان مطعم بن عدى حيّا ثم سالنى فى هولاء السبى لاطلقتهم له » ر . ك : المغنى ، ج 10 ، ص 294 ؛ التذكره ج 1 ، ص 425 ؛ المنتهى ، ج 2 ، ص 927 ؛ مشكاة المصابيح ، ص 344 ؛ نصب الراية ، ج 3 ، ص 405 به نقل از صحيح بخارى ، ج 1 ، ص 442 .
( 2 ) . « لم يقتل رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله رجلا صبرا قط غير عقبةبنابىمعيط » .